Rozwój Obszarów Wiejskich

Rozwój Obszarów Wiejskich

Wspólna Polityka Rolna po 2013 roku

Wspólna Polityka Rolna, historycznie pierwsza spośród wspólnych polityk społeczno-ekonomicznych Wspólnot Europejskich, na przestrzeni kilku dziesięcioleci podlegała ciągłej ewolucji. Zmieniające się uwarunkowania zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne wymagały sprostania wielu wyzwaniom, co odzwierciedlały kolejne reformy tej polityki. Najważniejsze z nich obejmują reformę MacSharry’ego z 1992 roku, uzgodnioną w 1999 roku Agendę 2000 oraz przeprowadzoną w 2003 roku, a więc tuż przed akcesją Polski do UE - reformę z Luksemburga, która obok postanowień dotyczących kształtu WPR do 2013 roku, zobowiązała również Wspólnotę do przeprowadzenia oceny funkcjonowania tej polityki (ang. Health-Check) w latach 2007-2008.

Od momentu uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej, Polska współdecyduje o zmianach Wspólnej Polityki Rolnej, czego potwierdzeniem jest udział w kolejnych modyfikacjach tej polityki (reformy poszczególnych rynków rolnych: cukru w 2006 r., owoców i warzyw oraz wina w 2007 r., Health-Check 2007-2008). Już dziś wiadomo, że nieuniknione będą dalsze zmiany, które istotnie wpłyną na kształt polityki rolnej UE w dłuższej perspektywie, w szczególności po 2013 roku. Uwidocznił to także zakończony w listopadzie 2008 r. przegląd Wspólnej Polityki Rolnej (Health-Check), wskazując na potrzebę dalszych dostosowań tej polityki do nowych długoterminowych wyzwań.

Debata polityczna na temat kształtu Wspólnej Polityki Rolnej po 2013 roku została zapoczątkowana przez Prezydencję Francuską jeszcze w trakcie trwania Health-Check, tj. podczas nieformalnego spotkania Ministrów UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w dniach 21-23 września w Annecy (Francja). W czasie posiedzenia Rady w dniu 28 listopada 2008 r., podjęto próbę wypracowania Konkluzji Rady w sprawie WPR po 2013 roku na podstawie wniosków z dyskusji przeprowadzonej we wrześniu w Annecy. Podstawą aktywnego udziału Polski w ówczesnej dyskusji o przyszłości WPR był dokument pt. Polska wizja Wspólnej Polityki Rolnej po 2013 roku – założenia i wstępne propozycje, przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi i przyjęty przez Komitet Europejski Rady Ministrów w dniu 21 listopada 2008 r. Dokument ten był także przedmiotem konsultacji, w trakcie których Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi otrzymało uwagi i propozycje od licznych respondentów, w tym od organizacji społecznych oraz instytucji naukowych zajmujących się problematyką rolnictwa i obszarów wiejskich. Istotnym elementem tych konsultacji była konferencja pt. Polska wizja Wspólnej Polityki Rolnej po 2013 roku, z udziałem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz przedstawicieli środowiska naukowego i organizacji rolniczych, która miała miejsce w dniu 26 stycznia 2009 r. w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

Kolejnym ważnym wydarzeniem w kontekście trwającej debaty nad przyszłością Wspólnej Polityki Rolnej po 2013 r. była zorganizowana w dniach 28-29 kwietnia 2009 r. w Warszawie międzynarodowa konferencja pt. Rolnictwo i obszary wiejskie – 5 lat po akcesji Polski do Unii Europejskiej. W spotkaniu udział wzięło około 300 uczestników z 21 państw, w tym Komisarz ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich - Mariann Fischer-Boel, przewodniczący Komisji Parlamentu Europejskiego ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, Neil Parish, a także ministrowie rolnictwa z czterech państw UE (Finlandia, Litwa, Polska, Węgry). W pierwszym dniu konferencji dyskusję podjęli przedstawiciele instytucji naukowych, którzy przybliżyli efekty członkostwa w UE w obszarze rolnictwa i rozwoju wsi oraz poruszyli kwestie związane z nowymi wyzwaniami dla Wspólnej Polityki Rolnej. Obrady w drugim dniu miały natomiast bardziej polityczne ukierunkowanie. Głos w dyskusji zabrali wówczas zarówno przedstawiciele Komisji Europejskiej, Prezydencji Czeskiej, Parlamentu Europejskiego, jak również przedstawiciele administracji państwowej oraz polskiej sceny politycznej.

Ważnym etapem prac nad polską propozycją odnośnie wspólnych zasad i założeń dla przyszłej polityki rolnej w Unii Europejskiej jest Stanowisko Rządu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej po 2013 roku. Stanowisko to będzie prezentowane przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na forum Unii Europejskiej w celu przekonania innych państw do przyjętych w nim założeń oraz uzyskania poparcia dla polskich postulatów w ramach Wspólnoty. Niniejszy projekt Stanowiska Rządu był przedmiotem uzgodnień międzyresortowych, a następnie przyjęty przez Komitet Europejski Rady Ministrów w dniu 26 maja 2009 roku, a także zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 12 czerwca 2009 r.

 

                                                                                            Marian Kulpa