Rozwój Obszarów Wiejskich

Rozwój Obszarów Wiejskich

Reorientacja zawodowa rolników w nowej perspektywie finansowania Unii Europejskiej na lata 2014-2020

W Polsce jest około 1,5 mln gospodarstw rolnych o powierzchni większej niż1ha, w tym 1,36 mln gospodarstw korzystających z dopłat bezpośrednich. Średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w naszym kraju wynosi 11,2 ha. Około 862 tys. gospodarstw dysponuje powierzchnią gruntów mniejszą niż 5 ha.

Ponad połowa polskich gospodarstw rolnych (56% ogółu gospodarstw) osiąga rocznie wartość produkcji rolniczej niższą niż 4 tys. euro (do około 16 tys. zł). Produkcję o wartości większej niż 8 tys. euro (około 32 tys. zł), osiąga tylko, co czwarte gospodarstwo rolne (26 % ogółu gospodarstw).

Przy takim zróżnicowaniu strukturalnym gospodarstw rolnych, konieczne będzie częściowe odejście rolników, ich rodzin oraz mieszkańców obszarów wiejskich od mało wydajnej i nie zapewniającej odpowiednich dochodów czystej produkcji rolnej.

Należy więc wspierać reorientację zawodową ludności rolniczej w celu podejmowania pozarolniczej działalności gospodarczej oraz udzielanie pomocy w tworzeniu miejsc pracy w różnych pozarolniczych dziedzinach działalności gospodarczej. Oprócz bezpośredniej pomocy finansowej małym gospodarstwom, konieczne jest też wsparcie działań edukacyjnych i systemu doradztwa rolniczego.

W nowym finansowaniu UE na lata 2014 – 2020, podobnie jak w latach poprzednich, takie wsparcie jest przewidziane. Dofinansowanie reorientacji zawodowej rolników możliwe będzie poprzez pewne działania z PROW 2014 -2020 oraz z działań POKL 2014 -2020.

 

PROW 2014 -2020

 

W ramach PROW wsparcie dla zmiany zawodu lub szukanie dodatkowych źródeł dochodu, umożliwiać będą następujące działania:

 

1. Działanie „Premia na rozpoczęcie działalności pozarolniczej”

2. Działanie LEADER – poddziałanie „Rozwój przedsiębiorczości na obszarach wiejskich”

3. Polityka Spójności finansowana z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z Europejskiego Funduszy Społecznego

 

Działanie „Premia na rozpoczęcie działalności pozarolniczej”

 

Pomoc będzie miała formę jednorazowej premii, której wysokość będzie ustalona z uwzględnieniem sytuacji gospodarczo – społecznej Polski. Premia skierowana będzie do rolników, domowników, mikro i małych przedsiębiorstw prowadzących działalność pozarolniczą oraz do mieszkańców obszarów wiejskich.

Celem wsparcia jest tworzenie nowych miejsc pracy pozarolniczej na obszarach wiejskich.

Działanie będzie wdrażane również w ramach podejścia LEADER.

 

Działanie „Rozwój przedsiębiorczości”

 

Działanie to ma stymulować przedsiębiorczość na obszarach wiejskich, poprzez wspieranie operacji związanych z rozwojem mikro i małych przedsiębiorstw, różnicowania aktywności społecznej i gospodarczej na wsi, a także tworzeniu dodatkowych źródeł dochodu.

Pomoc skierowana będzie do osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, prowadzących działalność gospodarczą jako mikro lub małe przedsiębiorstwa. Pomoc będzie miała formę refundacji kosztów kwalifikowalnych.

Działanie będzie wdrażane również w ramach podejścia LEADER.

 

Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w ramach Polityki Spójności

 

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wspólnie z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej przewiduje w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) polityki spójności objąć współfinansowaniem reorientację zawodową rolników i członków ich rodzin w celu włączenia ukrytych zasobów pracy w rolnictwie do pozarolniczego rynku pracy.

Wsparcie tego typu działań przyczyni się z jednej strony do ograniczenia wykluczenia społecznego mieszkańców wsi, z drugiej zaś strony przyśpieszy zmiany strukturalne w rolnictwie i poprawę konkurencyjności polskiego sektora rolnego.

Postulowana pomoc mogłaby być obsługiwana nie tylko przez urzędy pracy, ale także przez ośrodki doradztwa rolniczego. Przygotowywana przez oba resorty koncepcja zakłada osiągniecie tego celu poprzez wspieranie: pośrednictwa pracy, badania kompetencji i umiejętności, szkoleń zawodowych dostosowanych do potrzeb pracodawców/rynku pracy.

Wsparcie dla rolników i członków ich rodzin prowadzone byłoby w oparciu o indywidualne plany reorientacji zawodowej, zgodnie z którymi końcowi beneficjenci będą kierowani na stosowne warsztaty i kursy bądź kontaktowani ze stosownymi instytucjami; samozatrudnienia, czyli rozpoczęcia działalności gospodarczej, przy czym pomoc ta miałaby być prowadzona kompleksowo, tj. w ramach pakietu usług (informacja i szkolenie, premie na start oraz doradztwo) lub cząstkowo (zgodnie z potrzebami beneficjenta – jedna z ww. usług).

Polska pozostaje największym beneficjentem drugiego filara WPR, a także polityki Spójności. W latach 2014-2020 na Politykę Spójności mamy zagwarantowane 82,5 mld Euro, w tym dla Małopolski ( w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego) 2 875,5 mln Euro.

 

POKL 2014 -2020

 

W latach 2014 -2020 zmieni sposób inwestowania funduszy unijnych w kapitał ludzki. System finansowania szkoleń będzie w znacznym stopniu oparty na potrzebach odbiorców wsparcia, ich sytuacji społeczno-gospodarczej.

Do tego celu posłuży Program Operacyjny Wiedza, Edukacja, Rozwój (PO WER).

Priorytetami tego Programu będzie wsparcie reform w obszarach zatrudnienia, włączenia społecznego, edukacji, szkolnictwa wyższego, zdrowia i dobrego rządzenia.

 

PO WER będzie wspierać następujące obszary:

1.     zatrudnienia i mobilności pracowników

2.     włączenia społeczne i walkę z ubóstwem

3.     inwestowanie w edukację, umiejętności i uczenie się przez całe życie

4.     wzmacnianie sprawności i efektywności państwa.

 

Rolnicy i szeroko pojęta społeczność obszarów wiejskich, w nowym finansowaniu unijnym na okres lat 2014–2020, znajdą taką formę wsparcia finansowego, aby umożliwić sobie zmianę zawodu lub zdobycie nowych umiejętności, które zaowocują w przyszłości szeroką ofertą pracy i uzyskiwania dochodów na takim poziomie, aby godnie żyć.

 

Krystyna Maliszewska

źródło: informacje MRiRW oraz MP i PS