Rozwój Obszarów Wiejskich

Rozwój Obszarów Wiejskich

Europejskie Partnerstwo Innowacyjne

Europejskie Partnerstwo Innowacyjne na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa (EIP-AGRI) utworzono w roku 2012. Podstawowym celem partnerstwa jest wsparcie strategii Europa 2020 mającej pomóc w wyprowadzeniu Unii Europejskiej z kryzysu i znalezieniu nowej drogi rozwoju w zmieniającym się szybko świecie.

Potrzeba poszukiwania innowacyjnych rozwiązań wynika z interesujących prognoz długoterminowych w odniesieniu do popytu na żywność. Szacuje się, że do roku 2050 zapotrzebowanie na żywność wzrośnie o 70% (FAO). Wzrost ten będzie wyzwaniem dla rolnictwa Unii Europejskiej, które obecnie odpowiada za 18% światowego eksportu żywności. Niestety pomimo, że przez ostatnie dekady w rolnictwie obserwowano ciągły postęp i wzrost wydajności w ostatnich latach trend ten uległ wyraźnemu spowolnieniu. Ponadto skutkiem ubocznym wzrostu wydajności były duże straty w środowisku naturalnym. Obserwowano stopniową erozję i wyjaławianie gleb oraz utratę bioróżnorodności (poprzez między innymi zmniejszenie populacji ptaków czy zanikanie gatunków zapylaczy). Dodatkowo rosnące zużycie nawozów sztucznych i środków ochrony roślin przyczyniło się do zanieczyszczenia wód powierzchniowych.

Nowa strategia postępowania zakłada, że w odpowiedzi na potrzeby rynków konieczne jest zwiększanie produkcji rolnej, ale w sposób zrównoważony, aby nie wywierać nadmiernej presji na środowisko naturalne. Sprostanie tym pozornie sprzecznym oczekiwaniom możliwe będzie jedynie poprzez poniesienie większych nakładów na badania naukowe i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w rolnictwie. Niestety wszystkie strony podkreślały dotychczas, że istnieje istotny problem dotyczący transferu wiedzy i doświadczeń a także oczekiwań na linii nauka – praktyka. Wdrażanie nowych rozwiązań nie przebiegało wystarczająco szybko i skutecznie a środowiska naukowe nie zawsze były informowane o rzeczywistych potrzebach rolników.

Doświadczenia wskazują, że innowacyjne rozwiązania rzadko wdrażane były skutecznie poprzez pojedyncze instytucje czy osoby. Tak więc Europejskie Partnerstwo Innowacyjne jest ukierunkowane na nawiązywanie współpracy pomiędzy naukowcami dysponującymi zapleczem badawczym a rolnikami, przedsiębiorcami i innymi przedstawicielami sektora rolniczego. Założenia te będą realizowane przy zachowaniu dwóch głównych kierunków zakładających zwiększanie wydajności i efektywności rolnictwa oraz utrzymanie jakości gleb na zadowalającym poziomie (jako wyznacznik rolnictwa zrównoważonego). Zadania Europejskiego Partnerstwa Innowacyjnego na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa zostały włączone do Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich przez poszczególne kraje czy regiony Unii Europejskiej.

W ramach sieci EIP-AGRI gromadzi się i rozprzestrzenia wiedzę na temat działań innowacyjnych, badań czy projektów. Ważnym ogniwem systemu są Grupy Operacyjne w których współpracować mogą na poziomie lokalnym różne podmioty zainteresowane rozwiązaniem konkretnego problemu. W ramach Grupy Operacyjnej współpracować mogą między innymi instytucje naukowe, rolnicy, przedsiębiorcy czy podmioty doradcze. Działania Grup Operacyjnych łatwiej wyobrazić sobie na konkretnym przykładzie. W regionie Montejunto w Hiszpanii znanym z produkcji owoców jeden z rolników stwierdził że 25% owoców z sadu nie nadaje się do sprzedaży z powodu różnego typu uszkodzeń. W celu znalezienia rozwiązania grupa 32 sadowników nawiązała kontakt z instytutem naukowym gdzie zaprojektowano „elektroniczny owoc” będący w rzeczywistości zestawem czujników mierzących uszkodzenia podczas zbioru i całego procesu przygotowywania owoców do sprzedaży. Dzięki temu udało się zidentyfikować krytyczne punkty, w których owoce są uszkadzane a po wprowadzeniu środków zaradczych zwiększyć zyski rolników. Warto zauważyć, że Grupy Operacyjne mają obowiązek dzielenia się wszystkimi swoimi wynikami poprzez sieć EIP-AGRI.  

opracowano na podstawie materiałów Komisji Europejskiej i EIP-AGRI