Ekonomika

Ekonomika

Sprzeda bezpo鈔ednia produkt闚 ro郵innych z gospodarstwa rolnego

Jednym ze sposobów zwi瘯szenia dochodów w鈔ód  rolników posiadaj帷ych niewielkie tradycyjne gospodarstwa rolne oraz gospodarstwa ekologiczne jest sprzeda 篡wno軼i wyprodukowanej w gospodarstwie rolnym bezpo鈔ednio konsumentowi finalnemu z pomini璚iem po鈔edników, czyli tzw. sprzeda bezpo鈔ednia.

Bezpo鈔ednio konsumentowi mo積a sprzedawa produkty pochodzenia ro郵innego i zwierz璚ego w stanie nieprzetworzonym, które pochodz wy陰cznie z w豉snych upraw lub hodowli. W tym artykule chcia豉bym zaj望 si sprzeda膨 bezpo鈔edni produktów ro郵innych, która wyst瘼uje najcz窷ciej.

Rolnik, który chce zgodnie z prawem sprzedawa, 篡wno嗆 wytworzon w swoim gospodarstwie – powinien zapozna si z ustawami i rozporz康zeniami reguluj帷ymi tego typu dzia豉lno嗆. Wprowadzaj帷 do obrotu 篡wno嗆, w przypadku produktów ro郵innych nale篡 przestrzega obowi您ków wynikaj帷ych z Rozporz康zenia Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2007r. w sprawie dostaw bezpo鈔ednich 鈔odków spo篡wczych (Dz. U. z dnia 27 czerwca 2007 r.). Rozporz康zenie to okre郵a zakres dzia豉lno軼i prowadzonej w ramach dostaw bezpo鈔ednich 鈔odków spo篡wczych, w tym wielko嗆 i obszar oraz szczegó這we wymagania higieniczne.

Dzia豉lno嗆 w ramach dostaw bezpo鈔ednich dotyczy wy陰cznie surowców (czyli 篡wno軼i nieprzetworzonej) i obejmuje  produkty produkcji pierwotnej pochodzenia ro郵innego, takie jak: zbo瘸, owoce, warzywa, zio豉, grzyby, pochodz帷e wy陰cznie z w豉snych upraw lub hodowli producentów produkcji pierwotnej, nie stanowi帷ych dziaów specjalnych produkcji rolnej oraz pozosta貫 surowce pochodz帷e z dokonywanych osobi軼ie zbiorów zió i runa le郾ego.

 W ramach sprzeda篡 bezpo鈔edniej produkty ro郵inne mog by sprzedawane konsumentowi finalnemu tj. osobom indywidualnym oraz bezpo鈔ednio do sklepów prowadz帷ych handel detaliczny i zak豉dów gastronomicznych (restauracje, bary, zak豉dy prowadz帷e catering).

Sprzeda bezpo鈔ednia wed逝g przepisów mo瞠 odbywa si w ró積ej formie, najcz窷ciej spotykane metody dystrybucji produktów rolnych to:

- sprzeda bezpo鈔ednio w gospodarstwie („przy drzwiach”) - konsumenci w dowolnym terminie i o dowolnej porze dnia kupuj produkty na miejscu z gospodarstwa,

- sprzeda na targowisku rolnym - rolnik wynajmuje miejsce na targu, sprzedaje     produkty w okre郵one dni tygodnia i godziny lub codziennie,

- sprzeda na poboczu drogi - dotyczy zwykle produktów sezonowych, zw豉szcza owoców i warzyw, forma nie wymagaj帷a anga穎wania du瞠go kapita逝 jednak warunki sanitarne i bezpiecze雟twa sprzeda篡 s niekorzystne,

- sprzeda bezpo鈔ednio do domu konsumenta („pod drzwi”) -  produkty dostarczane cz瘰to sta造m konsumentom, którzy sk豉daj zamówienie na okre郵ony rodzaj i ilo嗆 produktu na okre郵ony dzie dostawy. Taka forma sprzeda篡 wymaga posiadania odpowiedniego transportu,

- sprzeda przez Internet- realizowany w ró積ych formach, w tym poprzez indywidualny dowóz lub wysy趾 do konsumenta,

- sprzeda w formie „zbieraj sam”- kupuj帷y ma mo磧iwo嗆 zbioru bezpo鈔ednio z pola u rolnika, stosuje si j przy zbiorze owoców mi瘯kich zw豉szcza truskawek, owoców pestkowych, jab貫k, gruszek, 郵iw. Sady musz by wyposa穎ne w odpowiednie drabiny i pojemniki u豉twiaj帷e zbiór.

- sprzeda s御iedzka - („od rolnika do rolnika”) - mo瞠 dotyczy zarówno produktów ro郵innych np. zbó, siana, jak te produktów na potrzeby gospodarstwa domowego, których rolnik sam nie produkuje tylko nabywa u s御iada.

W ramach dostaw bezpo鈔ednich dopuszcza si stosowanie takich czynno軼i jak, np. mycie warzyw, usuwanie li軼i, suszenie zbó natomiast niedopuszczalne jest np.: obieranie czy krojenie warzyw, pakowanie  w woreczki, stosowanie 鈔odków konserwuj帷ych. Rolnicy prowadz帷y sprzeda bezpo鈔edni obowi您ani s przestrzega odpowiednich wymaga higienicznych. Urz康zenia, sprz皻, wyposa瞠nie i narz璠zia które s w bezpo鈔ednim kontakcie z 篡wno軼i, powinny by czyszczone i dezynfekowane oraz w stanie technicznym i higienicznym nie wp造waj帷ym negatywnie na spe軟ianie wymaga zdrowotnych 篡wno軼i.

 Zgodnie z obowi您uj帷ymi przepisami prawnymi dzia豉lno嗆 w ramach dostaw bezpo鈔ednich wymaga rejestracji. W zwi您ku z tym producent zobowi您any jest z這篡 do w豉軼iwego ze wzgl璠u na miejsce prowadzenia dzia豉lno軼i Pa雟twowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wniosek o wpis do rejestru zak豉dów prowadz帷ych sprzeda bezpo鈔edni (podaj帷 zakres i wielko嗆 produkcji oraz rodzaj produktów pochodzenia ro郵innego). Dzia豉lno嗆 w ramach dostaw bezpo鈔ednich mo瞠 by prowadzona na terenie województwa, w którym prowadzona jest produkcja pierwotna, lub na terenie województw przyleg造ch.  Rolnicy prowadz帷y sprzeda surowców ro郵innych zobowi您ani s równie do prowadzenia dokumentacji i udost瘼niania jej podczas urz璠owej kontroli 篡wno軼i lub zak豉dowi detalicznemu, do którego realizowane s dostawy bezpo鈔ednie. Zobowi您ani s równie do sk豉dania pisemnych o鈍iadcze o stosowanych 鈔odkach ochrony ro郵in, wyst瘼owaniu szkodników lub chorób, które mog zagrozi bezpiecze雟twu produktów pochodzenia ro郵innego, oraz innych informacji istotnych ze wzgl璠u na zdrowie cz這wieka.

Wytwarzanie i sprzeda bezpo鈔ednia produktów ro郵innych lub zwierz璚ych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) pochodz帷ych z w豉snego gospodarstwa nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym (Ustawa z dn.26 lipca 1991r.o podatku dochodowym od osób fizycznych), natomiast wyrób i sprzeda produktów ro郵innych  lub zwierz璚ych przetworzonych jest dzia豉lno軼i gospodarcz. Obecnie trwaj prace nad projektem zmiany ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o swobodzie dzia豉lno軼i gospodarczej, który przewiduje umo磧iwienie rolnikom nieopodatkowanej produkcji i sprzeda篡 przetworzonych produktów rolnych w niewielkim zakresie. Projekt ustawy przewiduje sprzeda przetworzonych produktów (np. pieczywo, d瞠my, soki, kompoty, sery) do okre郵onej kwoty  przychodu wolnej od podatku i jednocze郾ie wy陰czenie takiej sprzeda篡 篡wno軼i przez rolników z zakresu poj璚ia dzia豉lno軼i gospodarczej w ramach ustalonego limitu przychodu. Celem tych zmian ma by otwarcie drogi do zrzeszania si rolników produkuj帷ych 篡wno嗆 przetworzon, co przyczyni si do ulepszania procedur wytwarzania 篡wno軼i i podniesienia jej jako軼i.

Podsumowuj帷, dla drobnych producentów rolnych sprzeda bezpo鈔ednia  jest korzystn form zbytu, gdy pozwala unikn望 przechwytywania cz窷ci zysku przez po鈔edników. Korzy軼i ze sprzeda篡 bezpo鈔edniej odnosz nie tylko sprzedaj帷y rolnicy ale równie  nabywcy-konsumenci. Rolnicy sprzedaj swoje produkty po cenach rynkowych zamiast oddawa surowce do skupu po niskich cenach, natomiast liczna grupa konsumentów dla których ta forma zaopatrywania si jest atrakcyjna  nabywa 鈍ie膨 篡wno嗆 wiadomego pochodzenia równie w dobrej cenie.

 

Aneta Chwast

Na podstawie materiaów CDR oraz informacji z Internetu