Technologia

Technologia

Certyfikacja integrowanej produkcji roślinnej

Producenci płodów rolnych chcący sprzedawać swoje towary na unijnych rynkach mogą starać się o znakowanie wyprodukowanych owoców i warzyw znakiem Integrowanej Produkcji świadczącym o tym, że żywność, którą oferują do sprzedaży jest bezpieczna dla ludzi.
Aby uzyskać znak Integrowanej Produkcji producent musi udowodnić, że dany produkt nie zawiera pozostałości środków ochrony roślin, metali ciężkich, azotanów i innych substancji szkodliwych. Może tego dokonać prowadząc uprawę zgodnie z wymogami Integrowanej Produkcji.
Certyfikat Integrowanej Produkcji jest dokumentem poświadczającym, że producent prowadzi produkcję rolną pod urzędowym nadzorem Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin Nasiennictwa. Obowiązek sprawowania nadzoru nad Integrowaną Produkcją został z dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej przypisany Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin Nasiennictwa. Reguluje to zapis artykułu 5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2004 r. Nr 11, poz. 94 i Nr 96, poz.959).
Zgodnie z określeniem zawartym w artykule 5 ustawy, Integrowana Produkcja to prowadzenie produkcji roślin z zastosowaniem integrowanej ochrony roślin oraz wykorzystywanie w sposób zrównoważony postępu technicznego i biologicznego w uprawie, ochronie roślin i nawożeniu, zwracając przy tym szczególną uwagę na ochronę środowiska zdrowie ludzi. Integrowana ochrona roślin polega na stosowaniu różnych metod ochrony, więc: biologicznych, agrotechnicznych, fizycznych i chemicznych pozwalających utrzymać populację chorób, szkodników i chwastów poniżej progów ekonomicznej szkodliwości. Chemiczną ochronę roślin stosuje się tylko w uzasadnionych przypadkach, wyznaczanych progami ekonomicznej szkodliwości agrofaga. Ogranicza się ją do stosowania środków ochrony roślin bezpiecznych dla środowiska oraz zdrowia ludzi i zwierząt, w szczególności dla organizmów pożytecznych.

Procedura ubiegania się o certyfikat Integrowanej Produkcji


Każdy producent chcący ubiegać się o ten dokument zobowiązany jest do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do systemu w terminie do końca lutego każdego roku. Wniosek należy złożyć jednostce terenowej wojewódzkiego inspektoratu, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę producenta. Producent, po złożeniu wniosku, otrzymuje indywidualny, niepowtarzalny numer ewidencyjny, którym posługuje się we wszystkich działaniach dotyczących integrowanej produkcji. Tylko jego płody rolne będą znakowane tym numerem. Ten sam numer wpisany będzie na certyfikacie i na każdym znaku Integrowanej Produkcji, którym oznakuje swoje produkty.
W momencie złożenia zgłoszenia przystąpienia do IP producent otrzymuje „Notatnik Integrowanej Produkcji”, oddzielny dla poszczególnych gatunków roślin deklarowanych do systemu wraz ze szczegółową metodyką produkcji. Metodyki produkcji są wytycznymi dotyczącymi szczegółowego prowadzenia uprawy i opracowane są oddzielnie dla każdego gatunku roślin objętego tym systemem produkcji, na przykład jabłonie czy borówka wysoka.
Metodyki są dokumentem zatwierdzonym do stosowania przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Notatnik Integrowanej Produkcji musi być prowadzony starannie i na bieżąco. Stanowi on dokument podlegający kontroli inspektorów ochrony roślin pod kątem zgodności prowadzenia uprawy ze szczegółowymi metodykami. Producent, na żądanie Inspekcji, jest zobowiązany przedstawić w określonym terminie zaświadczenie o nie przekroczeniu w roślinach lub produktach roślinnych, najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości środków ochrony roślin, metali ciężkich, azotanów i innych pierwiastków oraz substancji szkodliwych.
Próby płodów rolnych na obecność pozostałości środków ochrony roślin pobierane są wyłącznie przez pracowników Inspekcji. Odbywa się to w okresie składowania
w magazynach lub przechowalniach, w zależności od planowanego okresu sprzedaży płodów rolnych. Do przeprowadzenia badań w tym zakresie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi upoważnił następujące jednostki: Centralne Laboratorium PIORiN w Toruniu, Instytut Ochrony Roślin w Poznaniu oraz Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach.
Pobieranie prób do badania na pozostałości metali ciężkich, azotanów i innych pierwiastków oraz substancji szkodliwych prowadzone są przez stacje chemiczno-rolnicze, zgodnie z obowiązującymi w tych jednostkach zasadami.
Certyfikat Integrowanej Produkcji wydaje wojewódzki inspektor ochrony roślin
i nasiennictwa właściwy ze względu na miejsce prowadzenia uprawy.
Zanim producent otrzyma ten dokument musi złożyć wniosek o jego wydanie, do którego zobowiązany jest dołączyć:
• zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie Integrowanej Produkcji, wydane prze jednostkę upoważnioną przez MRiRW do prowadzenia tych szkoleń,
• oświadczenie, że uprawa była prowadzona zgodnie z zasadami integrowanej produkcji,
• informacje o gatunkach i odmianach uprawianych metodami integrowanymi, ich powierzchni oraz wielkości zebranych płodów rolnych.
Zobowiązany jest też do przedstawienia wypełnionego Notatnika Integrowanej Produkcji,
w którym udokumentował prowadzenie produkcji według szczegółowych metodyk.
Certyfikat wydaje się na okres 12 miesięcy i na ściśle określoną ilość towaru.
W zakresie roślin sadowniczych metodykami zatwierdzonymi przez Głównego Inspektora są następujące rośliny: jabłka, gruszki, porzeczki czarne i czerwone, maliny, śliwki, brzoskwinie i morele, agrest, borówki wysokie, wiśnie, truskawki. Natomiast w zakresie roślin warzywniczych: pomidory gruntowe, pomidory pod osłonami, buraki ćwikłowe, marchew, kapusta głowiasta, kalafior, cebula, papryka pod osłonami, sałata pod osłonami, ogórki gruntowe, ogórki pod osłonami oraz pozostałe rośliny jak: rzepak oraz ziemniaki. Korzyści, jakie daje wprowadzenie Integrowanej Produkcji to uzyskanie plonu bardzo dobrej jakości oraz łatwiejszy zbyt na rynkach Unii Europejskiej. Oprócz korzyści materialnych system ten przynosi także korzyści ekologiczne.
W Polsce, w przeliczeniu na 1 hektar upraw, stosuje się stosunkowo niewielkie ilości środków ochrony roślin i nawozów mineralnych w porównaniu z krajami Europy Zachodniej. Miedze, zadrzewienia śródpolne, cieki wodne, żywopłoty są ostoją dla organizmów pożytecznych, które są naturalnymi sprzymierzeńcami człowieka w walce ze szkodnikami roślin uprawnych. Stąd potoczne przekonanie, że większość polskich płodów rolnych jest zdrowa. Z pewnością tak jest, ale aby można było skorzystać z tego trzeba to udokumentować. System Integrowanej Produkcji daje polskim rolnikom i ogrodnikom taką możliwość.

 

Dominik Pasek