Technologia

Technologia

Niektóre choroby zakaźne zwierząt gospodarskich

Zwierzęta gospodarskie narażone są na zakażenia chorobami wywoływanymi przez różnego rodzaje drobnoustroje, wirusy, grzyby itp. Aby skutecznie zwalczać zachorowania należy odpowiednio je zdiagnozować i zastosować prawidłowe leczenie.

Oczywiście najważniejszą rzeczą jest profilaktyka, czyli nie dopuszczenie do zarażenia.

Jeśli choroba jednak wystąpi musimy rozpoznać objawy i zawiadomić odpowiednie służby weterynaryjne, gdyż zwalczanie niektórych z nich wymaga wprowadzenia ostrych rygorów kwarantannowych, a w najgorszym przypadku kończących się wybijaniem zwierząt.


Oto przykłady niektórych chorób:


Wąglik - ostra zaraźliwa choroba wywoływana przez zarodnikujący, żyjący w glebie drobnoustrój, atakujący wszystkie gatunki zwierząt i człowieka. Najwrażliwszymi na wąglik są owce, konie, bydło, reny i człowiek. Mniej wrażliwe są świnie, psy zapadają na wąglik w wieku do 1 roku .Głównym źródłem zarazy są nie unieszkodliwione zwłoki zwierzęce. Zarazki mogą być rozwlekane za pośrednictwem krwi, skór , kości rozciąganych przez psy, wilki i ptaki. Zakażają one pasze, pastwiska i wodopoje, za pośrednictwem których ulegają zakażeniu zwierzęta zdrowe. Okres wylęgania choroby (utajony) trwa od 3 do 6-7 dni, najdłużej 14 dni. Wąglik nie przebiega u wszystkich zwierząt jednakowo i występuje w rozmaitych postaciach klinicznych. W razie wybuchu wąglika należy wszystkie chore i podejrzane o chorobę zwierzęta odosobnić i poddać je niezwłocznie szczepieniu leczniczemu, stosując jednocześnie leczenie objawowe.


Szelestnica – zakaźna choroba bydła, połączona z występowaniem obrzęków. W ustroju zarazek ten wytwarza zarodniki, które mogą przez całe lata przechowywać się w ziemi, nawozie i oborze. Choroba ta należy do schorzeń glebowych. Chorobie ulega najczęściej bydło w wieku od 6 miesięcy do 4 lat, owce są mniej wrażliwe. Głównym źródłem zakażenia są chore zwierzęta, jak również nie unieszkodliwione zwłoki zwierząt padłych na szelestnicę. Okres wylęgania się choroby trwa 1-2 dni, znacznie rzadziej 5 dni, główne objawy chorobowe to wzrost temperatury do 41 – 42 stopni, osłabienie akcji serca, utrata apetytu, znaczny spadek udoju. Na różnych częściach ciała ( na szyi, piersiach, barku) występują szybko powiększające się obrzęki, początkowo twarde, bolesne, i gorące, a po kilku godzinach stają się trzeszczące, zimne i niebolesne. Chore zwierzęta poddaje się szczepieniom podskórnym oraz stosuje się leki nasercowe i zimne okłady na obrzęki. Zwierzęta zakażone należy odosobnić.


Tężec – ostro przebiegająca, zakaźna choroba przyranna, działająca na układ nerwowy, charakteryzująca się występowanie bezustannych drgawek pojawiających się w całej muskulaturze ciała. Przyczyną choroby jest beztlenowy zarazek nazywany pałeczką tężca, który tworzy zarodniki mogące latami utrzymywać się w ziemi, nawozie i stajniach. Do zakażenia dochodzi przez głębokie zanieczyszczone rany, okres wylęgania trwa od kilku dni do 2 tygodni. Im głębsza i bardziej zanieczyszczona jest rana oraz im bliżej centralnego układu nerwowego jest ona położona, tym okres wylęgania jest krótszy .Główne objawy choroby to napięcie mięśni głowy, szyi, zadu, kończyn, chore zwierzęta stoją z zaciśniętymi zębami, uszy są nieruchome, szyja wyprężona, nozdrza rozdęte, oddech jest utrudniony. Chore zwierzę jest podniecone i najmniejszy szelest wywołuje u niego silne ataki drgawek tężcowych. Choroba trwa od 3-4, do 10-12 dni. Wcześnie zastosowane leczenie powoduje wyzdrowienie.


Zatrucia jadem kiełbasianym (Botulizm) – zatrucie jest wywoływane przez beztlenowy , zarodnikujący zarazek, wykazujący dużą wytrzymałość na czynniki zewnętrzne, zarazek ten najczęściej znajduje się w paszach i w zepsutych pokarmach roślinnych zanieczyszczonych ziemią, pleśniami i bakteriami gnilnymi. Okres wylęgania się choroby trwa od kilku godzin do 1-2 dni. Najczęściej spotykamy ostrą formę choroby, przy której bardzo szybko występuje osłabienie mięśni szkieletu, dochodzi do porażenia kończyn tylnych i zadu. W związku z szybkim przebiegiem choroby i bardzo silną zjadliwością jadu leczenie farmakologiczne nie daje dobrych wyników. Jedynym środkiem leczniczym jest surowica przeciwbotulizmowa, stosowana domięśniowo lub dożylnie, prócz surowicy należy możliwie najszybciej podać szybko działające środki nasercowe i przeczyszczające.


Bruceloza (Ronienie zakaźne bydła) – przewlekła zakaźna choroba zwierzęca, powodująca występowanie poronień, zatrzymanie łożyska, ropne zapalenie macicy, zapalenie stawów, jak również innych objawów klinicznych w zależności od rodzaju zwierzęcia. Choroba występuje w 3 typach:

1. typ maltański szczególnie niebezpieczny dla owiec i kóz, również dla człowieka

2. typ bydlęcy niebezpieczny dla bydła, owiec, świń i koni

3. typ świński niebezpieczny dla świń

Podstawowym źródłem zakażenia są zwierzęta chore na brucelozę, od których zakaża się bydło zdrowe za pośrednictwem zakażonej paszy, pastwiska, wodopojów, przedmiotów pielęgnacji. Brak skutecznych środków do leczenia brucelozy, w zależności od objawów klinicznych stosuje się leczenie objawowe. Walka z brucelozą polega na stosowaniu zabiegów profilaktycznych zmierzających do ochrony stad zdrowych i uzdrowienia stad zakażonych brucelozą.


Wścieklizna - ostra choroba zakaźna u zwierząt, połączona z zajęciem centralnego układu nerwowego. Wściekliznę wywołuje przesączalny wirus, który głównie ze śliną wydzielany jest na zewnątrz organizmu. Chorobie ulegają wszystkie rodzaje zwierząt i człowiek. Zakażenie następuje za pośrednictwem ukąszenia zwierząt zdrowych przez chore. Okres wylęgania się choroby trwa od 2-3 tygodni do kilku miesięcy. Choroba przebiega w formie gwałtownej i utajonej (cichej) Forma gwałtowna rozpoczyna się stanem przygnębienia, zwierzę traci chęć do jedzenia i picia, po upływie ok. 1-2 dni następuje podniecenie, zwierzęta chore zaczynają atakować inne zwierzęta, w tym także ludzi, następnie przychodzi porażenie i śmierć. Forma cicha wykazuje przebieg bardziej ostry, rozpoczyna się porażeniem mięśni, nerwów i twarzy, pojawia się obfite ślinienie. Śmierć następuje w ciągu 1-2 dni. Przy wściekliźnie nie dochodzi do wyzdrowień! Jedynym środkiem zaradczym w przypadku pokąszenia przez chore zwierzę są szczepienia ochronne, które należy wykonać niezwłocznie w przeciągu 1- 2 dni.


Pryszczyca – ostra zakaźna i bardzo zaraźliwa choroba zwierząt racicowych, której towarzyszy powstawanie pęcherzyków na powierzchni błon śluzowych i skóry. Pryszczycę wywołuje wirus przesączalny, który wydzielany jest przez chory organizm, głównie ze śliną. Dostając się do paszy, na pastwisko lub do wody , stwarza on niebezpieczeństwo zakażenia zwierząt zdrowych. Okres wylęgania się choroby trwa od kilku dni do 2 tygodni. Choroba rozpoczyna się powstawaniem 2 – 3 małych pęcherzyków w miejscu wtargnięcia zarazków, najczęściej występują one na błonie śluzowej jamy ustnej, na wymieniu lub na skórze szpary międzyracicowej. W 2-3 dni po pojawieniu się pęcherzyków pierwotnych wirus pryszczycy przedostaje się do krwi, powodując powstawanie większej ilości pęcherzyków wtórnych na błonie śluzowej jamy ustnej i nosowej, na wymieniu oraz na skórze szpary międzyracicowej. U wszystkich zwierząt chorych i podejrzanych o chorobę stosuje się leczniczą dawkę surowicy przeciwpryszczycowej. W razie pojawienia się ogniska choroby w stadzie należy wszystkie chore zwierzęta odosobnić i powiadomić powiatowego lekarz weterynarii. Dookoła gospodarstwa zapowietrzonego pryszczycą tworzy się obszar ochronny.

 

Barbara Myrdko