Technologia

Technologia

Uwarunkowania produkcji rzepaku ozimego

Wysoki plon rzepaku świadczy o profesjonalnej uprawie tej rośliny.

Wszelkie zaniedbania dotyczące terminu i ilości wysiewu oraz prac pielęgnacyjnych odbijają się ujemnie na wysokości plonów. Jednym z podstawowych warunków uzyskania wysokiej jakości rzepaku jest dobre przygotowanie gleby pod zasiew.

Niedokładne przyoranie resztek pożniwnych lub zbyt rozpylona gleba znacznie utrudniają jesienny rozwój tej rośliny.

Przy wyborze pola pod uprawę rzepaku zwracamy uwagę na termin zbioru przedplonu. Najlepszymi przedplonami są jęczmień jary i ozimy, gdyż wcześnie schodzą z pola.

Słoma pozostająca po przedplonie musi być dobrze rozdrobniona i równomiernie rozrzucona.

Orka siewna zapewnia spulchnianie górnej warstwy gleby i jest korzystnym i najczęściej wykonywanym zabiegiem w zespole upraw przedsiewnych. Nasiona rzepaku są wysiewane płytko, dlatego powierzchnia pola powinna być dobrze wyrównana i doprawiona na głębokość siewu. Jeżeli na polu mało jest części organicznych, a gleba jest w dobrej kulturze, dopuszczalne jest zrezygnowanie z orki i wykonanie siewu bezpośredniego przy zastosowaniu uniwersalnych siewników rzędowych, o nacisku redlic na glebę od 100-160 kg, przeznaczonych do siewu w rolę mulczowaną i do siewu bezpośredniego przy prędkości roboczej do 18 km/h.

Na lekkich glebach zrezygnowanie z pługa może poprawić gospodarkę wodną oraz strukturę gleby. Obniżamy w ten sposób koszty uprawy. Trzeba jednakże liczyć się ze zwiększonymi nakładami na chemiczną ochronę plantacji przed chwastami i chorobami.

W warunkach suszy przy uprawie gleby należy unikać używania ciężkiego kultywatora do wymieszania resztek pożniwnych z glebą, ponieważ zostawia on zbyt wiele brył utrudniających wykonanie orki. Do wymieszania resztek pożniwnych najlepiej zastosować bronę talerzową i dopiero wykonać orkę.

Termin siewu rzepaku powinien przypadać na około 12 do 10 tygodni przed zakończeniem wegetacji roślin. Do siewu używamy tylko nasion kwalifikowanych, co gwarantuje wymaganą jakość oraz wysoki potencjał plonowania. Materiał kwalifikowany charakteryzuje się lepszą zdolnością nasion do kiełkowania i wschodów, co ułatwia późniejszą ochronę rzepaku.

Wysoko plonują i dobrze zimują polskie mieszańce np. Kaszub, Mazur oraz odmiana populacyjna Bojan. W Polskim Rejestrze jest ponad 40 odmian rzepaku ozimego hodowli polskiej i zagranicznej, stanowiących w większości formy populacyjne, ale także mieszańce. Wszystkie formy mają za małą, jak na polskie warunki klimatyczne, mrozoodporność, a przede wszystkim zimotrwałość.

Używane do siewu nasiona muszą być zaprawiane. Polecanymi zaprawami są:

Oftanol T 50 DS. w dawce 40 g/kg nasion, Super Homar 70 DS. w dawce 10 g/kg nasion, Funaben T 480 FS w dawce 5,5 ml.+8 ml H2O/kg nasion, Sarfun T 65 DS w dawce 4 g/kg nasion.

Ilość wysiewu nasion rzepaku na 1 hektar uprawy waha się od 2,0 kg do około 4,0 kg przy siewie opóźnionym. Zbyt gęsty siew powoduje wybujanie roślin, wydłużenie szyjki korzeniowej, osłabienie systemu korzeniowego i znacznego pogorszenia zimotrwałości.

Obliczając normę wysiewu, należy pamiętać o masie tysiąca nasion oraz terminie siewu.

Równomierny wysiew nasion zapewnia siewnik punktowy.


Siewnik do rzepaku powinien przede wszystkim dokładnie wysiewać małą masę nasion, czyli 3-5 kg/ha w rzędy o rozstawie 20-25 cm. lub 30-45 cm oraz zakładanie technologicznych ścieżek przejazdowych. Przy braku ścieżek technologicznych nakładające się przejazdy stanowią około 7% powierzchni uprawy.

O wyborze rozstawy rzędów decyduje sposób pielęgnacji uprawy. Dzięki wprowadzeniu szerokiej rozstawy rzędów umożliwiona jest mechaniczno-chemiczna pielęgnacja plantacji rzepaku, co powoduje zmniejszenie zużycia środków ochrony roślin i obniża koszty.

 

Dorota Paczyńska