Technologia

Technologia

Borówka wysoka (Vaccinium corymbosum L.)

Borówka wysoka jest krzewem dorastającym do 3 m wysokości. W naturalnych warunkach rośnie najczęściej na wilgotnych lub mokrych,  umiarkowanie kwaśnych torfowiskach wokół bagien, moczarów, jezior, w wąwozach i na osłoniętych od wiatrów stokach.

Wymagania glebowo–klimatyczne

Borówka wysoka jest gatunkiem o szczególnych wymaganiach glebowych, które w dużym stopniu łączą się z budową i funkcjonowaniem jej systemu korzeniowego.

Pod uprawę tego gatunku nadają się głównie gleby lekkie i bogate w substancję organiczną. Borówkę wysoką można uprawiać na większości gleb zaliczanych do IV klasy, glebach bardzo lekkich V, a nawet VI klasy bonitacyjnej. Jednak większość tych gleb wymaga wcześniejszego uregulowania odczynu i poziomu wód gruntowych wilgotne.

Odpowiednie pod uprawę borówki wysokiej są zmeliorowane torfowiska wysokie, gleby poleśne, po wieloletniej uprawie roślin zbożowych (np. żyta), gleby bielicowe, brunatne i murszowe wzbogacone w substancję organiczną.

Optymalny stan zakwaszenia gleby dla borówki wysokiej wynosi  pHKCl 3,8-4,5.  Przy bardzo niskim pH poniżej 3,5 i wyższym od 5,0 rośliny źle rosną i słabo owocują. Wartość pH roztworu glebowego można obniżyć poprzez stosowanie siarki.  Wielkość dawek siarki jest uzależniona od wyjściowego pH gleby oraz kategorii agronomicznej. Innym sposobem obniżania pH jest dodawanie torfu wysokiego, trocin lub zmielonej kory do gleby, na której wysadzone będą krzewy borówki wysokiej. Zabieg ten daje szybszy efekt obniżenia pH gleby i dodatkowo wzbogaca glebę w zawartość substancji organicznej. Borówka wysoka  najlepiej rośnie na stanowiskach ciepłych, nasłonecznionych i osłoniętych od wiatrów.

Sadzenie roślin

Najlepszą porą do sadzenia borówki wysokiej jest wczesna wiosna (marzec), można jednak sadzić rośliny także jesienią (wrzesień). Do zakładania plantacji zalecane są sadzonki 2 -3 letnie rozmnażane wegetatywnie w pojemnikach. Rozstawa roślin na plantacjach towarowych powinna wynosić 0,9 – 1,2 m (odległość między roślinami), a w międzyrzędziach co najmniej 3 m. W uprawie amatorskiej (ogrody przydomowe i działkowe) rośliny mogą być sadzone w rozstawie 1 x 2,5 m.

Nawożenie

Przeprowadzone dotychczas badania nad nawożeniem borówki wysokiej wskazują, że wymagania pokarmowe tego gatunku nie są duże, a czasem niższe od przeciętnych w porównaniu do innych roślin sadowniczych uprawianych w naszej strefie geograficznej.

Według zaleceń powinno się stosować 30-50 kg N ha-1 w postaci siarczanu amonu (nawóz fizjologicznie kwaśny – obniża pH gleby), 50-75 kg K2O ha-1 w formie siarczanu potasu,

30-60 kg P2O5 ha-1 w formie superfosfatu lub fosforanu amonu, 20-80 kg MgO ha-1 w postaci siarczanu magnezu.  Nawozy azotowe należy stosować w trzech dawkach od początku maja do lipca. Nawozy potasowe, fosforowe i magnezowe powinny byś wysiewane jesienią. Dawki stosowanych na plantacjach nawozów winny być precyzyjnie kalkulowane na podstawie szczegółowych analiz gleby, materiału roślinnego oraz z uwzględnieniem ogólnej oceny wizualnej uprawianych roślin.

Nawadnianie

Jednym z ważniejszych czynników decydujących o powodzeniu w uprawie borówki jest utrzymanie odpowiedniej wilgotności gleby. Poziom wody gruntowej w okresie wegetacji powinien utrzymywać się na głębokości 35–60 cm. Jedynym sposobem uzupełnienia deficytu wody w glebie i stworzenie optymalnych warunków do wzrostu i plonowania borówki wysokiej jest nawadnianie. Ten zabieg agrotechniczny jest niezbędny dla zapewnienia właściwych warunków wilgotnościowych szczególnie na glebach lekkich o małej zwartości próchnicy.

Ściółkowanie

Gleby lekkie odznaczają się niską retencją wodną oraz często są mało zasobne w próchnicę i składniki mineralne. Poprawę tych właściwości można osiągnąć stosując w formie ściółki torf wysoki, trociny lub korę drzew iglastych.  Ściółki z materiałów organicznych poprawiają stosunki powietrzno-wodne w górnych warstwach gleby, umożliwiając korzeniom borówki lepszą penetrację rozluźnionej gleby, warstwa ściółki powinna wynosić ok 15 cm.

Duże zainteresowanie uprawą borówki wysokiej w wielu krajach jest wynikiem zwiększającego się popytu społeczeństwa na owoce posiadające nie tylko cenne walory smakowe, ale także dietetyczne i odżywcze. Jagody borówki wysokiej cechują się dużą zawartością cukrów, kwasów organicznych, soli mineralnych, pektyn i witamin. Zawierają znaczne ilości sodu i żelaza, tiaminy, ryboflawiny, niacyny i witaminy A. Gatunek ten bogaty jest w antocyjany, które mają właściwości naturalnych antyoksydantów i wraz z witaminami: A, C i E są substancjami neutralizującymi i usuwającymi wolne rodniki z organizmu człowieka. Właściwości te sprawiają, że są to nie tylko atrakcyjne owoce deserowe i przetwórcze, ale także wywierają dobroczynny wpływ na zdrowie człowieka. Z tego też względu spożywanie owoców borówki wysokiej może stanowić istotny element profilaktyki chorób cywilizacyjnych XXI wieku.

 

                                        Krzysztof Kolarski, 27.10.2008