Technologia

Technologia

Stosowanie węzy w nowoczesnej gospodarce pasiecznej

Węza, od dziesięcioleci stosowana jest w gospodarce pasiecznej. Jej używanie zalecane  jest przez wszystkie autorytety naukowe.
Uważa się że  corocznie należy wymienić w każdej rodzinie 30-50 % plastrów, wycofując stare /ciemne/ i zastępując je właśnie węzą.
Wdrażanie stosowania  węzy  na szerszą skalę rozpoczęto w Polsce w latach 40- tych i 50-tych  XX wieku, a dziś jest ona stosowana powszechnie we wszystkich pasiekach i trudno wprost wyobrazić  sobie  prawidłowe gospodarowanie bez  używania węzy.
Jakie są przesłanki  stosowania węzy w nowoczesnej  gospodarce pasiecznej?
1. Stwierdzono , że w starych /ciemnych/ plastrach komórki są coraz mniejsze z uwagi na pozostałości oprzędów  z wylęgających się larw pszczelich, co powoduje , że następne pokolenia pszczół są coraz drobniejsze  , a także mają  mniejszą pojemność wola miodowego /nawet o 30%/, co negatywnie rzutuje na efektywność ich pracy.
2. W starych plastrach gromadzą się liczne drobnoustroje /bakterie, grzyby, pierwotniaki/, które mogą zakażać młode larwy powodując ogólne obniżenie zdrowotności  rodziny, a w konsekwencji  straty w pogłowiu pszczół.   Jak wykazują badania naukowe także namnażanie  pasożyta warroa destructor w starych plastrach zachodzi intensywniej.  W ciemnych plastrach kumulują się także pozostałości chemicznych środków warrozobójczych, które mogą przedostawać  się do miodu skażając go.
3. Pszczoły narażone są na liczne schorzenia  wirusowe, bakteryjne, grzybowe, pasożytnicze. Do zwalczania  większości tych schorzeń nie ma niestety obecnie  żadnych leków weterynaryjnych.  Dotyczy to gównie takich chorób jak  nosemoza, grzybica wapienna czy 7 stwierdzonych już w Polsce wirusów pszczelich.  W wypadku tych schorzeń  zalecane są  jedynie zabiegi  higieniczno-profilaktyczne, wśród których na głównym  miejscu zalecana jest jak najczęstsza wymiana  starych plastrów na węzę, co podnosi poziom higieny w ulach.
4. Wiosenne poszerzanie rodzin węzą ma również  za zadanie przeciwdziałać powstawaniu nastroju rojowego i w konsekwencji rójki, zjawiska w nowoczesnej gospodarce pasiecznej niepożądanego. Pszczoły zajęte odbudową plastrów  są  mniej skłonne do rójki. Poza tym stwierdzono, że odbudowa węzy pobudza również instynkt zbierania pożytku.  To ostatnie stwierdzenie powinno rozwiać wątpliwości niektórych pszczelarzy , którzy przeliczają ile to kg miodu pszczoły muszą zużyć  na wyprodukowanie 1 kg wosku.  Trzeba też  pamiętać ,  że wypacanie wosku jest naturalnym procesem fizjologicznym, któremu podlegają wszystkie młode pszczoły  ulowe w wieku 2-3 tygodni.
5. Węza jest również niezbędna do odbudowy pasiek po masowych stratach  spowodowanych chorobami takimi jak waroatoza, nosematoza czy infekcje wirusowe.  Takie masowe straty noszące znamiona epidemii,  sięgające nawet 90% pogłowia w niektórych pasiekach wystąpiły w ostatnich latach.
Reasumując :  stosowanie węzy w każdej pasiece i w każdej rodzinie pszczelej  jest dziś  standardem i koniecznością  z uwagi na pozytywny wpływ  na  zdrowotność pszczół, a także dla  właściwej gospodarki pasiecznej  i  dobrej jakość produktów pszczelich.
Dodawanie ramek z węzą rozpoczynamy wiosną  wtedy, gdy obserwujemy „pobielanie” starych ramek świeżym woskiem.  Fenologicznie określamy ten termin na czas zakwitania agrestu.  Początkowo  dodajemy nie więcej jak  1-2  ramki z węzą naraz, obok ramek z czerwiem. Po kilku dniach, jeśli  stwierdzimy dobrą odbudowę  węzy możemy podawać  kolejne ramki.  Jeśli  jest ustabilizowana, ciepła pogoda  węzę możemy wstawiać  nawet między ramki z czerwiem.  Szybkość odbudowy  zależy oczywiście  od siły rodziny, zapasów pokarmu, lub trwającego pożytku i temperatury zewnętrznej.  Brak lub słaba odbudowa węzy może świadczyć o chorobie , lub też nastroju rojowym w rodzinie.

 

                                                                                 Jan Ślósarz