Technologia

Technologia

Hodowca polskiej czerwonej

Podhale to rejon gdzie w dalszym ciągu w wielu gospodarstwach rolnych nadal dominuje hodowla bydła rasy polska czerwona. W ostatnim okresie na terenie gminy Czarny Dunajec obserwuje zwiększone zainteresowanie  utrzymaniem tej rasy w gospodarstwach. Ze względu na możliwość otrzymania dopłat do krów  w ramach programu rolno-środowiskowego: ochrona rodzimych ras zwierząt gospodarskich. W okresie międzywojennym polskie bydło czerwone stanowiło 25% krajowej populacji bydła. 

W 1973 r. ograniczono rejonizację tej rasy do 3 powiatów byłego województwa krakowskiego. Pod koniec 1975 r. na terenie ówczesnego województwa nowosądeckiego udało się utworzyć rejon zachowawczy hodowli bydła czerwonego , obejmujący ok. 55 tys. krów . Rolnicy którzy utrzymywali wyłącznie krowy tej rasy otrzymywali dotację równoważącą 100 l mleka od sztuki rocznie , mieli zapewnione bezpłatne usługi inseminacyjne oraz bezpłatną ocenę użytkowości. Działania te zapewniły ciągłość pracy hodowlanej .  W 1982 roku wraz ze zniesieniem rejonizacji ras uległ likwidacji rejon zachowawczy hodowli polskiego bydła czerwonego oraz zniesione zostały wszystkie formy pomocy dla hodowców , którzy utrzymywali tę rasę. Natomiast obecnie wspierane są takie gospodarstwa poprzez możliwość skorzystania z dofinansowania z ARiMR i wejścia w program rolno-środowiskowy  na każdą  sztukę  corocznie można otrzymać 1140 zł   jeśli gospodarstwo posiada co najmniej 4 szt. bydła tej rasy w stadzie.

Bydło czerwone odznacza się właściwościami cechującymi je dużą odpornością , zdrowotnością ,bardzo dobrą płodnością , lekkimi porodami, dużą  żywotnością cieląt łatwością odchowów ,a także wysoką  wartością biologiczną mleka. Istotne znaczenie ma tez dostosowanie tego bydła do trudnych warunków środowiska , niewybredność w doborze pasz. Bydło tej rasy jest dobrze przystosowane do górskich warunków bytowania produkcji  ponadto wyróżnia się ważnymi jakościowo cechami mleka – dużą zawartość białka , tłuszczu i suchej masy oraz przydatność do celów serowarskich.

W ostatnich latach nastąpiło pokrzyżowanie tego bydła anglerami i buhajami duńskimi czerwonymi .Dzięki temu znacznie poprawiła się użytkowość mleczna krów , zwiększyła się masa ciała ,poprawiły wymiona nastąpiła poprawa użytkowości mlecznej krów . Oprócz tego wynikły i skutki  niekorzystne, gdyż rolnik chcący skorzystać z dopłat na ta rasę zachowawczą nie mógł wejść w program rolno-środowiskowy bo czystość krwi u tych krów nie przekraczała 51%

Takim  przykładem jest najlepszy hodowca tej rasy Jan Solarczyk we Wróblówce . Prowadzi on gospodarstwo o powierzchni powyżej 30 ha. Obsada obecnie to 20 krów, 8 jałówek i 8 cieląt.

 Jest ono w pełni zmechanizowane .Sporządzana jest sianokiszonka w silosach przejazdowych o łącznej powierzchni 550  m³.Prowadzi sprzedaż jałówek cielnych i cieląt do dalszego chowu. Swoje przywiązanie do krów polskich czerwonych podkreśla liczną obecnością na różnych wystawach .Już od lat zdobywa trofea .W latach 1985-  1987 uzyskał I miejsce na Krajowej Wystawie Zwierząt w Warszawie . W 1997 roku uzyskał II miejsce na Regionalnej Wystawie w Klikowej . W 1995 i 1998 uzyskał za krowę „Bystra” tytuł Chempiona w Warszawie oraz w 1999r. Czempionat w Klikowej. Następne  nagrody i wyróżnienia otrzymuje w latach 2005r. w Szyrzycu i Szepietowie Super Czempiona , 2006r. na Polagrze w Poznaniu Czempiona, w 2007r. w Szczyrzycu i Poznaniu Czempiona, w 2008r. w Bratoszewicach i Szczyrzycu  Super Czempiona i Czempiona . W 2009 roku została mu przyznana Złota Honorowa Odznaka Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka na Wystawie w Sielinku.

Hodowca ten jest wybitnym rekordzistą na tym terenie jeżeli chodzi o udział w wystawach rolniczych i przyznawanych mu nagrodach. Mówi, że warto namawiać spółdzielnie mleczarskie by promowały mleko pochodzące od tej rasy i oznaczały tego typy produkty zarówno mleko, sery i jogurty. Udowodniona bowiem, że mleko pochodzące od tej rasy zawiera więcej  wielo nienasyconych kwasów tłuszczowych i największa wartość biologiczną niż mleko innych ras.

Bydło polskie czerwone doskonale sprawdza się w hodowli w rejonach takie jak nasze –dodaje rolnik .Ze względu nie możność intensyfikacji produkcji rolniczej i trudne warunki środowiskowe. Dzięki swoim walorom użytkowym wpisało się na stałe w tradycję i kulturę wsi zwłaszcza terenów górskich .Szansą na utrzymanie i rozwój hodowli tej rasy jest wzrastające zainteresowanie produkcją ekologiczną , dopłatami rolno-środowiskowymi do tejrasy, a także możliwość wypasu i wykorzystania jej w kultywacji trwałych użytków zielonych, które przeważają obecnie na terenach górskich.

 

                                                                           Małgorzata Seidler