Technologia

Technologia

Gospodarowanie odpadami na terenach wiejskich

Wytwarzanie odpadów w naszym kraju nie jest nierównomierne, istnieje znaczne zróżnicowanie w zależności od regionu. Ponad 70% wszystkich odpadów wytwarzanych jest w województwach: śląskim, dolnośląskim i małopolskim. Różnica w ilości wytwarzanych odpadów jest również pomiędzy miastem a terenami wiejskimi. Na mieszkańca polskiej wsi przypada średnio dwa razy  mniej odpadów niż na mieszkańca miasta. Również  struktura krajowych odpadów jest inna niż w pozostałych krajach Unii Europejskiej.

W krajowych odpadach komunalnych dominują głównie: papier, tektura, tworzywa sztuczne (z opakowań)  Mimo tego, że praktycznie wszystkie nadają się do powtórnego

przetworzenia, to odzyskiwane są w niewielkim stopniu-tylko 2,5%. Aż 95% wytwarzanych odpadów komunalnych składuje się a pozostałe 2,5% trafia do kompostowni.

Polska, jako członek Unii Europejskiej, zobowiązana jest realizować założenia zawarte w dyrektywach Parlamentu Europejskiego.


Każda z  dyrektyw wiąże się z  działaniami środowiskowymi i edukacyjnymi. W kwestii odzyskiwania sprzętu elektrycznego i elektronicznego jesteśmy nowicjuszami. Do niedawna dyrektywa ta dotyczyła głównie wytwórców z pominięciem konsumentów. Jednak ilość tych odpadów rośnie bardzo szybko w związku z coraz większą konsumpcją na rynku RTV AGD.

Najważniejszym problemem jest zawartość niebezpiecznych części składowych w zużytym, sprzęcie elektrycznym i elektronicznym przy niedostatecznym recyklingu.

Zużyty  sprzęt RTV i AGD  zawiera substancje trujące, które po uwolnieniu  do środowiska są groźnymi  truciznami dla środowiska.

Dla przykładu  w niektórych świetlówkach znajduje się rtęć, która po przedostaniu się do wody jest groźną trucizną dla  układu nerwowego(przenika do mózgu powodując zaburzenia mowy, wzroku, słuchu).

W komputerach stosowany jest brom, który  powoduje schorzenia neurologiczne oraz  układu rozrodczego, natomiast kadm zawarty w bateriach – powoduje zaburzenia działania nerek, funkcjonowania układu rozrodczego, a nawet wywołuje nowotwory.

Dlatego odzyskiwanie tych odpadów jest oczywistą koniecznością.

Niestety w Polsce wciąż nie realizujemy norm UE zbiórki sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Nowa ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obowiązuje od pierwszego stycznia 2012, natomiast do  połowy 2013 roku, gminy są zobligowane  do odbierania i bezpiecznego zagospodarowania wszystkich odpadów komunalnych. Jednostki samorządowe muszą  także umożliwiać selektywną (ekologiczną) zbiórkę odpadów. Opłata za odbiór śmieci została  podzielona na wszystkich mieszkańców gminy. Nowe przepisy dają możliwość wyboru gminom w drodze przetargu przedsiębiorstwa, które będzie odbierać i zagospodarowywać śmieci.

Ustawodawcom chodziło głównie o to, żeby zlikwidować problem dzikich wysypisk. Dla przeciętnego mieszkańca gminy oznacza to koniec problemu, co zrobić ze starym sprzętem AGD czy RTV, starymi meblami i np. przeterminowanymi lekami. Zadaniem gminy jest organizowanie punktów zbiórek na terenie miast i wsi (zbiórka może być przeprowadzana również czasowo).

Mieszkaniec gminy w ramach miesięcznej opłaty zleca gminie zagospodarowanie odpadów i nie będzie mu się  opłacało w ramach oszczędności wywozić odpadów do lasu lub spalać w domowych piecach, co jest  niezgodne z prawem, a również niebezpieczne dla zdrowia.

W śląskim mieście Pszczyna nowy system gospodarowania odpadami był testowany już od 2008 roku, wprowadzenie w życie odbyło się po referendum dla mieszkańców w 2006 roku.

Mieszkańcy gminy zobowiązani byli do segregacji odpadów na „suche” i „mokre” przy czym odpady „suche” to: opakowania szklane, butelki plastikowe, puszki folie, tektura, metale.

Zaletą nowego systemu poza edukacją ekologiczną był wzrost poziomu segregacji i odzysku odpadów. W przypadku Pszczyny nowy system okazał się skuteczny, bo zmniejszył liczbę dzikich wysypisk, a także okazał się  korzystny dla mieszkańców  bo pięcioosobowa rodzina płaciła w 2008 roku 51 zł miesięcznie, a w 2010 około 40 zł.


Gospodarowanie odpadami to nie tylko realizowanie „ustawy śmieciowej” przez gminy, ale również systemy  instalacji do  przetwarzania i wykorzystania odpadów komunalnych oraz  unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych („elektro-śmieci”), a nawet rozbrajanie tzw. bomb ekologicznych, pomoc w zamykaniu i rekultywacji składowisk, wspieranie recyklingu pojazdów, pomoc w usuwaniu azbestu, finansowanie działań planistycznych i wiele innych zadań.


Anna Jarosz


źródło:

Elżbieta Tyralska-Wojtycza „Gospodarka odpadami - fakty i zamierzenia ze szczególnym uwzględnieniem elektroodpadów”

Witryna Wiejska (www.org.pl)

www.nfosigw.gov.pl

www.silesia.org.pl