Technologia

Technologia

Dostosowanie budowli rolniczych i budynków inwentarskich do wymogów Unii Europejskiej

Gospodarstwo rolne składa się z pomieszczeń dla zwierząt, do pozyskiwania mleka oraz magazynów do gromadzenia pasz i środków ochrony roślin, nawozów, maszyn oraz obiektów do mycia sprzętu. Wszystkie są mniej lub bardziej ważne, ale muszą spełniać określone wymogi. Wymogi te wynikają z wielu aktów prawnych dyrektyw, ustaw i rozporządzeń.


Wymogi związane z niebezpieczeństwem wybuchu i pożaru


Budowle rolnicze powinny być zabezpieczone przed pożarem lub wybuchem, w szczególności przez zapewnienie:

-nośności konstrukcji przez założony czas,

- warunków ewakuacji,

- bezpiecznych odległości między obiektami budowlanymi (np. budynki z dachami łatwo palnymi nie mogą być wzniesione w odległości mniejszej niż 24 m jeden od drugiego),

- dróg pożarowych,

- rozwiązań technicznych i materiałowych dostosowanych do występującego zagrożenia pożarowego lub zagrożenia wybuchem,

- instalacji i urządzeń elektrycznych o stopniu bezpieczeństwa odpowiadającym występującemu zagrożeniu pożarowemu lub zagrożeniu wybuchem,

- wody do celów przeciwpożarowych,

- podręcznego sprzętu gaśniczego i urządzeń ratowniczych,

- oznakowania znakami bezpieczeństwa


Wymogi na wypadek zaistnienia potrzeby ewakuacji zwierząt


Budynek inwentarski przeznaczony dla zwierząt powinien spełniać pewne wymagania dotyczące ich ewakuacji:

- odległość od najdalszego stanowiska dla zwierząt do wyjścia ewakuacyjnego nie powinna przekraczać przy ściółkowym utrzymaniu zwierząt - 50 m, a przy bezściółkowym - 75 m,

- przy bezściółkowym utrzymaniu bydła, owiec i trzody przy liczbie zwierząt nieprzekraczającej 15 sztuk, należy stosować co najmniej jedno wyjście ewakuacyjne,

- w budynku przeznaczonym dla większej liczby zwierząt (powyżej 15 sztuk) należy stosować co najmniej dwa wyjścia, a z pomieszczeń podzielonych na sekcje - co najmniej jedno wyjście ewakuacyjne z każdej sekcji,

- wrota i drzwi budynku inwentarskiego powinny zawsze otwierać się na zewnątrz pomieszczenia.


Wymogi wdrożenia systemu ochrony przed szkodnikami


W obiektach należy wdrożyć system ochrony przed szkodnikami /gryzoniami, ptakami, owadami/.  Likwidacja owadów i gryzoni w środowisku bytowania zwierząt ma zasadnicze znaczenie dla utrzymania właściwego stanu zoohigienicznego obiektu. Są one, bowiem rezerwuarami wielu chorobotwórczych wirusów, bakterii i grzybów. Okna, drzwi oraz inne otwory muszą posiadać zabezpieczenia wykluczające dostęp szkodników do pomieszczeń, muszą się szczelnie zamykać. Ponadto należy przeprowadzić odpowiednią deratyzację i dezynsekcję. Dezynfekcja nie poprzedzona likwidacją szkodników sanitarnych, będzie nieskuteczna i pozbawiona sensu, gdyż w bardzo krótkim czasie wysieją one do środowiska chorobotwórcze zarazki, te zaczną się namnażać

Walka z owadami – dezynsekcja powinna być skierowana zarówno przeciwko formom dojrzałym jak i larwom. Osobniki dorosłe powinny być zwalczane metodami totalnymi przez zagazowanie pomieszczenia /pomieszczenie puste, bez zwierząt/ oraz w czasie ich migracji wzdłuż ścian. Larwy powinny być zwalczane w ściółce, gdzie się rozwijają.

Racjonalne zwalczanie gryzoni – deratyzacja polega na ich eliminacji z terenu gospodarstwa za pomocą specjalnych Stacji Trucia i Kontroli. Ich konstrukcja umożliwia obserwowanie śladów pobierania trutki oraz umożliwia szacowanie stopnia zagrożenia przez gryzonie. Wszelkie obserwacje powinny być systematycznie odnotowywane w specjalnie w tym celu prowadzonej dokumentacji.

Podstawą programu jest zwiększenie oporu środowiska w stosunku do gryzoni. A więc gryzonioszczelność budynków, porządek wokół budynków, likwidacja potencjalnych kryjówek itp.


Wymogi, jakie powinny spełniać pomieszczenia dla krów mlecznych


Aby zapewnić dobre warunki klimatyczne dla krów mlecznych zaleca się by obora miała co najmniej 2,5 metra wysokości, a nachylenie dachu powinno wynosić co najmniej 20%. Długość stanowisk 1,7 do 1,9 m (leżąca krowa nie powinna wystawać poza legowisko). Legowiska muszą być wygodne, suche i ciepłe. Budynek powinien być dobrze wentylowany bez wilgoci i przeciągów.


Wymogi stawiane pomieszczeniom do pozyskiwania mleka


W pomieszczeniach do pozyskiwania mleka należy zapewnić higieniczne warunki doju. Ściany i posadzki powinny być łatwe do czyszczenia i dezynfekcji. Posadzki powinny być ułożone w sposób ułatwiający odpływ wody i usuwanie nieczystości. Pomieszczenie powinno być wyposażone w oświetlenie naturalne i sztuczne oraz w wentylację. Odizolowane od ustępów, składowiska obornika i zbiornika na płynne odchody zwierzęce. Niedostępne dla drobiu i trzody chlewnej. Urządzenia i sprzęt do doju muszą być łatwe do mycia, czyszczenia i dezynfekcji. Woda używana do mycia powinna być zdatna do spożycia przez ludzi. W pobliżu powinny być urządzenia do mycia rąk dla osób prowadzących dój.


Wymogi stawiane gospodarstwom utrzymującym jednocześnie więcej niż 6 cieląt


Cielęta w gospodarstwach rolnych utrzymujących jednocześnie więcej niż 6 cieląt należy utrzymywać w boksach grupowych bez uwięzi. Ściany kojca muszą być wykonane w sposób umożliwiający cielętom kontakt wzrokowy i fizyczny z innymi zwierzętami. Cielęta powyżej 2 tyg. życia muszą mieć zapewniony dostęp do wystarczającej ilości wody lub innych płynów


Wymogi stawiane gospodarstwom utrzymującym więcej niż 10 loch lub loszek


Lochy i loszki od 4 tygodnia po pokryciu do tygodnia przed przewidywanym terminem proszenia w gospodarstwach utrzymujących równocześnie więcej niż 10 loch lub loszek utrzymuje się grupowo.


Wymóg utrzymywania pomieszczenia dla zwierząt chorych.


Dla zwierząt chorych i podejrzanych o chorobę konieczna jest izolatka. Pomieszczenie to powinno być wydzielone (odizolowane) i może znajdować się w oborze - chlewni lub innym budynku na terenie gospodarstwa. Powierzchnie powinny być łatwe do czyszczenia i dezynfekcji. Świeże powietrze powinno mieć stały dostęp. Niedopuszczalne są przeciągi. Pomieszczenie powinno być dobrze oświetlone.


Wymogi stawiane urządzeniom do przechowywania i zadawania wody oraz paszy


Ważnym jest, aby urządzenia do zadawania wody i paszy były skonstruowane i zainstalowane w sposób ograniczający do minimum ryzyko zanieczyszczeń. Systemy do zadawania paszy i wody muszą być regularnie czyszczone i konserwowane. Woda - powinna być czysta, a w przypadku wątpliwości co do jej stanu należy przeprowadzić ocenę.

Odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej:

1. do granicy działki - 5 m

2. do osi rowu przydrożnego - 7,5 m

3. do budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń - 15 m

4. do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie - 30 m

5. do nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych, najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji lokalnej bez urządzeń biologicznego oczyszczania ścieków oraz do granicy pola filtracyjnego - 70 m.

Dopuszcza się sytuowanie studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki, a także studni wspólnej na granicy dwóch działek, pod warunkiem zachowania na obydwu działkach odległości, o których wyżej mowa w punktach 2-5.

Wyposażenia i urządzenia do zadawania pasz powinny być:

- wykonane z materiałów nieszkodliwych dla zdrowia ludzi i zwierząt

- powinny być w należytym stanie technicznym

- powinny być tak zaprojektowane, aby możliwym było ich odpowiednie czyszczenie.

Preparaty chemiczne do czyszczenia i odkażania muszą być stosowane w sposób zgodny z zaleceniami i przechowywane z dala od paszy i miejsc jej zadawania.

Budynki i urządzenia do zadawania pasz należy utrzymywać w czystości a źródła zanieczyszczenia opróżniane czy też usuwane.

Przechowywanie pasz należy usytuować z dala od substancji chemicznych oraz innych produktów nienadających się do spożycia przez zwierzęta. Miejsca muszą być czyste i suche. Aby uniknąć niepożądanych zanieczyszczeń miejsca te i pojemniki powinny być regularnie czyszczone. Ziarno należy przechowywać tak, aby było niedostępne dla zwierząt zwłaszcza gryzoni i ptaków.

Szczególna uwaga powinna być zwrócona na przechowywanie pasz leczniczych oraz tych, które są przeznaczone dla innych gatunków zwierząt. Pasze lecznicze powinny być składowane oddzielnie od innych pasz. Chodzi tu o wykluczenie omyłkowego podania paszy, która może być szkodliwa dla danego gatunku zwierząt, bo zawiera np. specjalny lek tylko dla określonych zwierząt.

Pasze podczas zadawania nie mogą się stykać z zanieczyszczonymi strefami lub urządzeniami.

Pojazdy do transportu paszy w gospodarstwie, urządzenia do zadawania pasz należy czyścić regularnie, szczególnie wtedy, gdy służą do przewozu i dystrybucji pasz z dodatkami leków. Podstawą właściwego przechowywania paszy są silosy. Wewnętrzne ściany silosów powinny być gładkie bez szwów i krawędzi, na których osadzają się resztki paszy i pyłu, co powoduje konieczność ich usuwania. Zbiornik powinien być szczelny, aby uniknąć kondensacji wilgoci. Powinien mieć zdolność samooczyszczania się z przyklejonej paszy lub posiadać specjalnych rozdzielacze lub instalacji poziomego wdmuchiwania.


Wymagania przy przechowywaniu nawozów mineralnych organicznych i naturalnych


Nawozy mineralne i organiczne w postaci stałej należy przechowywać w oryginalnych opakowaniach, zgodnie z instrukcją stosowania i przechowywania.

Nawozy dostarczane luzem powinny być przechowywane w magazynach lub pod zadaszeniem, przy czym dopuszcza się składowanie tych nawozów w pryzmach formowanych na utwardzonym i nieprzepuszczalnym podłożu, pod przykryciem z materiału wodoszczelnego; pryzma nie może być zakładana na spadkach terenu oraz w strefach ochrony pośredniej i w strefach wrażliwych wód.

Nie dopuszcza się składowania w pryzmach saletry amonowej i nawozów zawierających azotan amonowy w ilości, która odpowiada zawartości azotu całkowitego powyżej 28% „samozamknięcie się” saletry amonowej zgromadzonej w dużych pryzmach może powiększyć ryzyko detonacji całej pryzmy podczas pożaru.

Nawozy w postaci płynnej należy przechowywać w zamkniętych pomieszczeniach lub w szczelnych, przystosowanych do tego celu zbiornikach

Nawozy naturalne w postaci płynnej należy przechowywać w pojemnikach a nawozy stałe w pomieszczeniach inwentarskich /chlewniach, oborach na głębokiej ściółce/ lub na nieprzepuszczalnych płytach zabezpieczonych przed przenikaniem wycieku do gruntu oraz posiadających instalację odprowadzające wycieki do szczelnych zbiorników o powierzchni i pojemności pozwalającej na ich gromadzenie przez minimum 4 miesiące a w gospodarstwach ekologicznych oraz na obszarach szczególnie narażonych min. 6 miesięcy.

Odległości zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych powinny wynosić co najmniej:

1)od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich- 15 m,

2)od magazynów środków spożywczych, a także obiektów budowlanych przetwórstwa rolno-spożywczego- 15 m,

3)od granicy działki sąsiedniej- 4 m,

4)od budynków magazynowych ogólnych- 5 m,

5)od silosów na zboże i pasze- 5 m,

6)od silosów na kiszonki- 5 m.

Odległość otwartych zbiorników na płynne odchody zwierzęce o pojemności do 200 m3 oraz płyt gnojowych powinna wynosić co najmniej:

1)od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich- 30 m,

2)od budynków przetwórstwa rolno-spożywczego i magazynów środków spożywczych

- 50 m,

3)od budynków magazynowych pasz i ziarna- 10 m,

4)od granicy działki sąsiedniej- 4 m,

5)od silosów na zboże i pasze- 5 m,

6)od silosów na kiszonki- 10 m.

Dopuszcza się sytuowanie zbiorników na płynne odchody zwierzęce w odległościach mniejszych niż podane lub na granicy działek, w wypadku, gdy będą przylegać do tego samego rodzaju zbiorników na działce sąsiedniej.


Wymagania wobec pomieszczeń do przechowywania środków ochrony roślin


Wszystkie środki ochrony roślin powinny być przechowywane w miejscach niedostępnych dla osób niepowołanych (zwłaszcza dzieci), najlepiej pod kluczem. Pomieszczenie powinno mieć nieprzepuszczalne i równe podłoże, z dala od ujęć wody. Posadzki należy wykonać z materiałów niepalnych, łatwo zmywalnych, ograniczających poślizg oraz odpornych na uderzenia i działanie substancji żrących. Magazynek należy zlokalizować w miejscu suchym, nienasłonecznionym, z dobrą wentylacją. Temperatura latem nie powinna przekraczać +20oC, a zimą 0oC. Pomieszczenie należy opatrzyć znakami „UWAGA - ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN” oraz „ZAKAZ PALENIA”.

Wszystkie środki ochrony roślin należy przechowywać w oryginalnych opakowaniach, z czytelną etykietą i instrukcją stosowania. Preparaty powinny być posegregowane tak, aby herbicydy i regulatory wzrostu nie stały na jednej półce. Oddzielnie należy ustawić trucizny I i II klasy. W magazynku należy gromadzić niepełnowartościowe środków ochrony roślin, puste opakowania po tych środkach lub nawozach oraz zanieczyszczone środkami ochrony roślin lub nawozami środki ochrony indywidualnej przeznaczonych do likwidacji.

Drzwi magazynu oraz drzwi pomieszczeń wewnątrz magazynu należy zamykać przy każdym wejściu i wyjściu.

Niedopuszczalne jest palenie tytoniu i spożywanie posiłków oraz przechowywanie w tym pomieszczeniu:

 - artykułów żywnościowych i leków,

 - pasz dla zwierząt,

 - nasion i zbóż niezaprawionych środkami ochrony roślin,

 - przedmiotów osobistego użytku,

 - materiałów pędnych i łatwo palnych.

 Niedopuszczalne jest składowanie saletry amonowej razem z innymi nawozami.


Wymagania związane zaprawianiem nasion


Zaprawianie nasion środkami ochrony roślin należy prowadzić w przeznaczonych do tego celu zaprawiarkach znajdujących się w pomieszczeniach wyposażonych w system wentylacji awaryjnej.

Zaprawione nasiona przed ich wysiewem należy przechowywać w oddzielnym, zamkniętym i oznakowanym pomieszczeniu, workach papierowych, nieimpregnowanych, trzy-, cztero- lub pięciowarstwowych zaopatrzonych w etykietę z napisem "ZAPRAWIONE NASIONA SIEWNE", na której umieszcza się nazwę użytego do zaprawiania środka ochrony roślin i datę wykonania zabiegu.


Wymagania stawiane myjniom pojazdów i urządzeń rolniczych


Myjnie płytowe dla pojazdów i urządzeń rolniczych powinny posiadać utwardzoną nawierzchnię z betonu szczelnego ze spadkami dla odpływu wód opadowych oraz szczelne osadniki błota i tłuszczu, a także studzienki zbiorcze. Odległość osadników błota, łapaczy olejów mineralnych i tłuszczu, neutralizatorów ścieków i innych podobnych zbiorników od okien otwieralnych i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna wynosić co najmniej 5 m.

Myjnie urządzeń do ochrony roślin powinny być wyposażone w szczelne zbiorniki ścieków.


Wymagania związane z utrzymaniem czystości i porządku w gospodarstwie


W gospodarstwie należy utrzymywać w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych

Ponadto gospodarstwo powinno być przyłączone do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, nieruchomość powinna być wyposażona w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych (przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych).

Gospodarstwa, które nie są podłączone do zbiorczej kanalizacji, nie posiadają przydomowej oczyszczalni ścieków powinny być wyposażone w szczelne zbiorniki na nieczystości płynne zwane szambami. Zbiorniki bezodpływowe /szamba/ na nieczystości ciekłe powinny mieć:

- dno ściany nieprzepuszczalne,

- szczelne przykrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości,

- odpowietrzenie wyprowadzone min. 0,5m ponad poziom terenu.

Zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich stosowania na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na powodzie oraz zalewanie wodami opadowymi.

Odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 powinna wynosić co najmniej:

- od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 15 m

- od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 7,5 m

W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości urządzeń sanitarno-gospodarczych powinny wynosić co najmniej:

- od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m, przy czym nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej,

- od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m

Odległości pokryw i wylotów wentylacji z dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc większej niż 4 oraz zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe i kompostowników o pojemności powyżej 10 m3 do 50 m3 powinny wynosić co najmniej:

- od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 30 m,

- od granicy działki sąsiedniej - 7,5 m,

- od linii rozgraniczającej drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 10 m.

Kryte zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 2 m od granicy, w tym także przy granicy działek, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej.

Odległości zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe i kompostowników o pojemności powyżej 50 m3 od budynków przeznaczonych na pobyt ludzi należy przyjmować zgodnie ze wskazaniem ekspertyzy technicznej, przyjętej przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

Przepływowe, szczelne osadniki podziemne, stanowiące część przydomowej oczyszczalni ścieków gospodarczo-bytowych, służące do wstępnego ich oczyszczania, mogą być sytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie budynków jednorodzinnych, pod warunkiem wyprowadzenia ich odpowietrzenia przez instalację kanalizacyjną co najmniej 0,6 m powyżej górnej krawędzi okien i drzwi zewnętrznych w tych budynkach.

Budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia a w szczególności na zapylenie, zapachy, wydzielające się substancje toksyczne powinny być położone po stronie zawietrznej względem obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi oraz względem obszarów chronionych.

Budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia powinny być odizolowane od przyległych terenów pasami zieleni średnio i wysokopiennej.


Wymóg utrzymywania w stanie sprawności technicznej urządzeń przeciwerozyjnych oraz urządzeń melioracji szczegółowych


Jeżeli na terenie gospodarstwa znajdują się urządzenia przeciw erozyjne oraz urządzenia melioracji szczegółowych to istnieje obowiązek utrzymywania ich w stanie sprawności technicznej.

Melioracje szczegółowe  - odwadnianie gleb podmokłych za pomocą kanałów, drenowania lub kretowania oraz nawadnianie gleb suchych za pośrednictwem rowów, ciągów drenarskich itp.

 

Henryk Pałka, 31.05.2007