Technologia

Technologia

Integrowana ochrona roślin od 1 stycznia 2014 r.

Podstawą integrowanej ochrony roślin jest stosowanie „dobrej praktyki ochrony roślin”, której definicję zawarto w art. 3 pkt 18 rozporządzenia nr 1107/2009. 18). „Dobra praktyka ochrony roślin” oznacza praktykę, w której zabiegi z użyciem środków ochrony roślin stosowanych do danych roślin lub produktów roślinnych, zgodnie z warunkami dozwolonego stosowania, są wybierane, dawkowane i planowane tak, aby zapewnić akceptowalną skuteczność przy minimalnej niezbędnej ilości, z właściwym uwzględnieniem miejscowych warunków oraz możliwości zwalczania metodami mechanicznymi i biologicznymi.

Polskie prawo uregulowało stosowanie Integrowanej Ochrony ustawą z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz.U. poz 455), a szczegółowe wymagania dotyczące integrowanej ochrony roślin zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie wymagań integrowanej ochrony roślin (Dz.U. poz. 505).

Słowo integracja oznacza łączenie, w tym przypadku zaleca się łączenie wszystkich dostępnych metod ochrony roślin takich jak: agrotechnika, w tym zmianowanie i mechaniczne zwalczanie organizmów szkodliwych, hodowla roślin, a w ostateczności zastosowanie środków chemicznych.

Dokumentacja integrowanej ochrony roślin polega na prowadzeniu, powszechnie znanej, Ewidencji zabiegów wykonywanych przy użyciu środków ochrony roślin. Szczegółowego uzasadnienia wymagać będzie decyzja o zastosowaniu chemicznego środka ochrony roślin. Pytania dotyczyć będą czy wyczerpano metody zapobiegawcze przed zastosowaniem metody chemicznej.

Organem kontrolującym jest Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Rok 2014 będzie traktowany jako rok przejściowy, w którym inspektorzy udzielać będą pouczenia.


Paragraf 1. wymienionego wyżej rozporządzenia podaje szczegółowo metody nie chemiczne, zalecane w celu wyeliminowania lub zminimalizowania użycia środków chemicznych.

Są to następujące działania:

1) stosowanie płodozmianu, terminu siewu lub sadzenia, lub obsady roślin, w sposób ograniczający występowanie organizmów szkodliwych,

2) stosowanie agrotechniki w sposób ograniczający występowanie organizmów szkodliwych, w tym stosowanie mechanicznej ochrony roślin,

3) wykorzystywanie odmian odpornych lub tolerancyjnych na organizmy szkodliwe oraz materiału siewnego wytworzonego i poddanego ocenie zgodnie z przepisami o nasiennictwie,

4) stosowanie nawożenia, nawadniania i wapnowania, w sposób ograniczający występowanie organizmów szkodliwych,

5) przeprowadzanie czyszczenia i dezynfekcji maszyn, opakowań i innych przedmiotów, zapobiegające występowaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów szkodliwych,

6) ochronę organizmów pożytecznych oraz stwarzanie warunków sprzyjających ich występowaniu, w szczególności dotyczy to owadów zapylających i naturalnych wrogów organizmów szkodliwych

- jeżeli stosowanie danego działania lub metody jest możliwe, pozwala na ograniczenie występowania organizmów szkodliwych lub efektywną ochronę roślin przed tymi organizmami, stwarza mniejsze zagrożenie dla środowiska niż działania lub metody chemiczne oraz jest ekonomicznie uzasadnione.


W ramach integrowanej ochrony roślin, przeprowadzając zabiegi chemicznej ochrony roślin należy uwzględnić:

1) dobór środków ochrony roślin w taki sposób, aby minimalizować negatywny wpływ zabiegów ochrony roślin na organizmy nie będące celem zabiegu, w szczególności dotyczy to owadów zapylających i naturalnych wrogów organizmów szkodliwych;

2) ograniczanie liczby zabiegów i ilości stosowanych środków ochrony roślin do niezbędnego minimum;

3) przeciwdziałanie powstawaniu odporności organizmów szkodliwych na środki ochrony roślin poprzez właściwy dobór i przemienne stosowanie tych środków.


Paragraf 2. Podjęcie działań lub metod ochrony roślin przed organizmami szkodliwymi powinno być poprzedzone monitorowaniem występowania tych organizmów i uwzględniać aktualną wiedzę z zakresu ochrony roślin przed organizmami szkodliwymi, w tym, jeżeli jest to uzasadnione, z uwzględnieniem:

1) progów ekonomicznej szkodliwości organizmów szkodliwych wskazujących, kiedy wykonanie chemicznych zabiegów ochrony roślin jest ekonomicznie uzasadnione, lub

2) wskazań wynikających z opracowań naukowych umożliwiających określenie optymalnych terminów wykonania chemicznych zabiegów ochrony roślin, w szczególności w oparciu o dane meteorologiczne oraz znajomość biologii organizmów szkodliwych (programów wspomagania decyzji w ochronie roślin), lub

3) informacji uzyskanych od osób świadczących usługi doradcze dotyczące metod ochrony roślin w zakresie realizacji wymagań integrowanej ochrony roślin oraz stosowania środków ochrony roślin.


Programy wspomagania decyzji w ochronie roślin oferowane są przez następujące placówki naukowe wyspecjalizowane w poszczególnych tematach:


Nazwa: Internetowy system sygnalizacji agrofagów

Podmiot prowadzający: Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa

Opis: System obejmuje cały kraj i zawiera wykaz upraw ważnych gospodarczo na danym terenie oraz listę agrofagów, które mogą wywołać znaczące szkody gospodarcze. W oparciu o prowadzone obserwacje na wybranych losowo plantacjach odnotowywane jest występowanie organizmów szkodliwych dla roślin oraz rejestrowany jest poziom uszkodzeń wywołanych przez choroby, szkodniki i chwasty występujące w tych uprawach. Dane te pozwalają na podanie orientacyjnej daty wystąpienia agrofaga i sposobów jego zwalczania.


Nazwa: Sygnalizacja agrofagów

Podmiot prowadzający: Instytut Ochrony Roślin - PIB

Opis: System zawiera wyniki monitorowania w wybranych lokalizacjach poszczególnych stadiów rozwojowych agrofagów dla potrzeb prognozowania krótkoterminowego i jest uzupełnieniem sygnalizacji agrofagów prowadzonej przez PIORiN. Jeśli w danym przypadku zostanie przekroczony próg ekonomicznej szkodliwości system wskazuje na konieczność wykonania zabiegu.

Ponadto system zawiera część edukacyjną, dzięki której można kontrolować plantacje i podejmować decyzje o optymalnym terminie zabiegu. Dla każdego agrofaga podano podstawowe informacje o jego morfologii, biologii oraz metodach prowadzenia obserwacji polowych, a także wartości progu ekonomicznej szkodliwości.


Nazwa: Integrowana uprawa pomidora pod osłonami

Podmiot prowadzający: Instytut Ogrodnictwa

Opis: System jest drzewem decyzyjnym, które krok po kroku wspomaga producentów w podejmowaniu decyzji dotyczących integrowanej produkcji pomidorów pod osłonami.

Program ten umożliwia określenie:

- przyczyn obserwowanych zaburzeń we wzroście i rozwoju roślin powodowanych przez nieinfekcyjne czynniki sprawcze,

- przyczyn uszkodzeń roślin powodowanych przez choroby pochodzenia grzybowego, bakteryjnego i wirusowego,

- przyczyn uszkodzeń roślin powodowanych przez szkodniki.


Nazwa: Monitoring zarazy ziemniaka

Podmiot prowadzający: Instytut Ochrony Roślin - PIB

Opis: Kluczowymi elementami systemu są trzy aplikacje internetowe.

Pierwsza służy do sygnalizowania terminu wykonania pierwszego zabiegu przeciwko zarazie ziemniaka w oparciu o dane meteorologiczne przekazywane ze stacji meteorologicznych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej z terenu całej Polski.

Druga służy do sygnalizowania terminu wykonania pierwszego zabiegu przeciwko zarazie ziemniaka w oparciu o dane meteorologiczne przekazywane z polowych stacji meteorologicznych rozmieszczonych w województwach: wielkopolskim, dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, pomorskim, zachodniopomorskim i podkarpackim. Na podstawie wyników pomiarów temperatury. wilgotności względnej powietrza oraz opadów deszczu, sygnalizowany jest termin wykonania pierwszego zabiegu przeciwko zarazie ziemniaka.

Trzecia aplikacja służy upowszechnianiu informacji o wynikach monitoringu plantacji ziemniaka z terenu całego kraju. Wyniki monitoringu zarazy ziemniaka bezpośrednio po ich wprowadzeniu do systemu są prezentowane w formie graficznej i tabelarycznej.

Wyniki obserwacji polowych są wprowadzane do systemu raz w tygodniu przez przeszkolonych do realizacji tego zadania pracowników reprezentujących instytucje naukowe (COBORU. IOR-PIB) oraz ośrodki doradztwa rolniczego.


Nazwa: Monitoring rdzy brunatnej zbóż

Podmiot prowadzający: Instytut Ochrony Roślin - PIB

Opis: System umożliwia prezentację rozwoju rdzy brunatnej pszenicy oraz rdzy brunatnej żyta na wybranych plantacjach pszenicy, pszenżyta i żyta. Kluczowym elementem systemu jest aplikacja opracowana z wykorzystaniem systemu CMS (Content Management System), która umożliwia graficzną i tabelaryczną prezentację informacji bezpośrednio po ich wprowadzeniu. Wyniki obserwacji polowych są wprowadzane do systemu raz w tygodniu przez przeszkolonych do realizacji tego zadania pracowników COBORU i IOR - PIB.


Nazwa: PDO Rekomendacja odmian

Podmiot prowadzający: Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych

Opis: System wspomagania decyzji przy doborze odmian do uprawy zawierający:

- Informacje dotyczące funkcjonowania programu porejestrowego doświadczalnictwa odmianowego,

- Listy odmian zalecanych do uprawy w ramach poszczególnych gatunków i na obszarze poszczególnych województw,

- Publikacje wyników Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (w wersji elektronicznej),

- Aplikację ‘Porównanie odmian pod względem wybranych cech’ – pomocną przy dokonywaniu wyboru odmiany do uprawy,

- Aplikację ‘Charakterystyka odmian’ – umożliwiającą wyświetlenie charakterystyki wartości gospodarczej danej odmiany oraz informacji o jej wpisaniu do krajowego rejestru oraz danych dotyczących hodowcy, pełnomocnika i zachowującego odmianę,

- Wyniki doświadczeń z odmianami roślin ogrodniczych prowadzone przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych poza programem Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego.


autorka: Jolanta Wróbel, 14.04.2014

źródło: ustawy i rozporządzenia krajowe i UE, Internet