Technologia

Technologia

Co nowego w programie rolnośrodowiskowym na lata 2014-2020

Od 2015 roku rolnicy będą mogli skorzystać z wielu działań jakie planowane są w ramach nowego Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2014 – 2020. Obecnie funkcjonujące działanie „Program rolno środowiskowy” wg projektu MRiRW ulegnie zmianom i modyfikacji. Przedstawiając w niniejszym artykule nowe założenia tego działania, potencjalni beneficjenci będą mieli więcej czasu na zastanowienie się i podjęcie decyzji o ewentualnym przystąpieniu do tego 5-letniego zobowiązania.
Wg projektu MRiRW w nowym PROW, obecny „Program rolno środowiskowy”  został podzielony na dwa odrębne działania:
- Program rolno środowiskowo-klimatyczny
- Rolnictwo ekologiczne
Projektowane działanie „Program rolnośrodowiskowo-klimatyczny” będzie realizowany w gospodarstwie poprzez wybór  pakietów. Proponowane pakiety to:
1.    Rolnictwo zrównoważone
2.    Ochrona gleb i wód
3.    Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych
4.    Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000
5.    Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000
6.    Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie
7.    Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie

Przy realizacji poszczególnych pakietów projekt zakłada następujące wymagania:

PAKIET 1 -  Rolnictwo zrównoważone
Wymogi dotyczą wszystkich gruntów w gospodarstwie
•    Zastosowanie prawidłowego zmianowania na poszczególnych polach
•    Coroczne opracowanie i przestrzeganie planu nawozowego
•    Posiadanie aktualnej chemicznej analizy gleby dla wszystkich pól
•    Ograniczenie maksymalnej dawki azotu na gruntach ornych do 150 kg/ha ( pochodzącego ze wszystkich źródeł)
•    Niestosowanie osadów ściekowych
•    Płatność przyznawana tylko do gruntów ornych – za powierzchnię do 50 ha w wysokości 440zł/ha

PAKIET 2  - Ochrona gleb i wód
Rolnik wybierając do realizacji ten pakiet będzie zobowiązany do stosowania przynajmniej jednej z następujących praktyk agrotechnicznych:
-    Międzyplon ozimy
-    Międzyplon ścierniskowy
-    Pasy ochronne trwałych użytków zielonych na obszarach erodowanych (o nachyleniu powyżej 20%)
Wsparcie będzie realizowane na terenach zagrożonych erozją, obszarach o niskiej zawartości próchnicy( wyznaczone przez IUNG) oraz obszarach OSN.
Planowane wymagania:
-    Przyoranie międzyplonów po 15 lutego,
-    Możliwość stosowania pod międzyplon tylko nawozów naturalnych,
-   Zakaz uprawy w plonie głównym tej samej rośliny co międzyplon,
-  Możliwość spasania biomasy wsiewki i międzyplonu ścierniskowego w okresie jesieni, a międzyplonu ozimego w okresie wiosny,
Limit powierzchni  -  20 ha
Płatność      0,1 – 10 ha –   100%
                  10,1 – 20 ha  -- 50%

PAKIET  3  - Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych
Pakiet skierowany do rolników posiadających sady tradycyjne, prowadzony jako drzewa wysokopienne na silnie rosnących podkładkach, w wieku co najmniej 15 lat, reprezentujących co najmniej 4 odmiany lub gatunki określone w rozporządzeniu. Minimalna liczba drzew na powierzchni 1 ha spełniających  wymagania to 90 sztuk.
Rolnik będzie zobowiązany do wykonywania podstawowych zabiegów w sadzie oraz zabezpieczenia drzew przed  uszkodzeniem przez gryzonie i zającokształtne.
Limit powierzchni – 20 ha
Płatność  -    0,1  -  10 ha    -    100%
                     10,1  -  20 ha    -      50%

PAKIET 4  -  Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000

PAKIET 5 - Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000
Celem realizacji tych pakietów jest poprawa warunków bytowania zagrożonych gatunków ptaków , których siedliska lęgowe są związane z trwałymi użytkami zielonymi oraz utrzymanie lub przywrócenie cennych siedlisk przyrodniczych występujących na łąkach i pastwiskach.  Gatunki ptaków objęte płatnością to: rycyk, kszyk, krwawo dziób, czajka, wodniczka, dubelt, kuklik wielki. Przed  przystąpieniem do realizacji pakietu musi być wykonana dokumentacja przyrodnicza przez eksperta przyrodniczego, w której określone  zostaną cenne siedliska przyrodnicze lub zagrożone gatunki ptaków  oraz uszczegółowione wymogi użytkowania rolniczego.
Pakiet 4 dotyczy zarówno siedlisk lęgowych jak i siedlisk przyrodniczych, natomiast pakiet 5 ( poza obszarami Natura 2000) obejmuje tylko siedliska przyrodnicze.
W zależności od wariantu będą określone wymogi:
-   Określenie formy użytkowania
-   Określenie terminów i częstotliwości koszenia
-  Obowiązek pozostawienia powierzchni nieskoszonych
-    Obowiązek usunięcia skoszonej biomasy
-    Określenie warunków wypasu lub zakaz wypasu
-    Ograniczenie lub zakaz nawożenia
-    Ograniczenie wykonywania zabiegów agrotechnicznych
-    Inne specyficzne wymogi dla niektórych wariantów
Planowana wysokość płatności będzie  zróżnicowana w zależności od realizowanego  wariantu i położenia działki rolnej  od 589 zł/ha do 1300 zł/ha. W obu przypadkach  jest planowany zwrot kosztów transakcyjnych związanych ze sporządzeniem dokumentacji przyrodniczej przez eksperta.

PAKIET 6  -  Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie
Pakiet skierowany do rolników uczestniczących w ochronie miejscowych  lub starych zaniechanych w uprawach gatunków roślin uprawnych a także gatunków zagrożonych erozją genetyczną.. Realizacja pakietu daje możliwość zachowania ginących i rzadkich gatunków, odmian, jak również rozszerzenie dostępności materiału siewnego oraz nasion odmian lokalnych  do uprawy.
Wymogi dla pakietu:
-  Obowiązek uprawy odmian regionalnych lub amatorskich zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze z kwalifikowanego materiału siewnego w pierwszym i czwartym roku uprawy
-   Obowiązek wytwarzania materiału siewnego zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze odmian regionalnych lub amatorskich zgodnie z przepisami o nasiennictwie
-   Obowiązek wytwarzania nasion gatunków  roślin zagrożonych erozją genetyczną wskazanych w Programie
Wielkość wsparcia: 750 zł/ha w przypadku uprawy towarowej, 1000 zł/ha w przypadku wytwarzania nasion/ materiału siewnego.

Pakiet 7 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie
Pakiet ma na celu ochronę cennych ras wybranych gatunków zwierząt gospodarskich, których malejąca liczebność stwarza zagrożenie ich wyginięcia.
Gatunki zwierząt objęte działaniem:
•    Lokalne rasy bydła
•    Lokalne rasy koni
•    Lokalne rasy owiec
•    Lokalne rasy świń
•    Lokalne rasy kóz
Zachowanie lokalnych ras bydła:
•    Minimalna liczba krów tej samej rasy – 4 sztuki
•    Maksymalna liczba krów – 100 sztuk
•    Wpis krów do księgi hodowlanej
•    Rasy objęte programem:  polska czerwona, białogrzbieta, polska czerwono-biała, polska czarno-biała,
•    Płatność  1600 zł/szt
Zachowanie lokalnych ras koni
•    Minimalna liczba samic w stadzie: 2 klacze tej samej rasy
•    Wpis klaczy do księgi hodowlanej danej rasy
•    Rasy objęte programem: konik polski, koń huculski, koń małopolski, koń śląski, koń wielkopolski , koń zimnokrwisty w typie sokólski, koń zimnokrwisty w typie sztumski,
•    Płatność  1550 zł/szt  klacze zimnokrwiste w typie sztumskim i sokólskim
    1900 zł/szt – w przypadku pozostałych ras
Zachowanie lokalnych ras owiec
•    Wpis owiec  do księgi hodowlanej danej rasy
•    Minimalna liczba owiec matek – 15 sztuk – owce rasy cakiel podhalański
30 sztuk – owce rasy merynos w starym typie
10 sztuk – owce pozostałych ras objętych Programem
•    Liczba maciorek przypadających na 1 tryka – 30 sztuk w przypadku tryka stadnego i 15 sztuk w przypadku tryka młodego
•    Płatność  360 zł/szt
Zachowanie lokalnych ras świń;
•    Wpis do księgi hodowlanej danej rasy
•    Minimalna liczba loch tej samej rasy – 10 – 70 loch stada podstawowego świń rasy puławskiej
o              6 – 100 loch rasy złotnickiej białej
o              3 – 100 loch rasy złotnickiej pstrej
•    Płatność   1140 zł/szt
Zachowanie lokalnych ras kóz ( jest to nowy wariant tego pakietu )
•    Wpis kóz do księgi hodowlanej
•    Minimalna liczba  samic w stadzie – 3 kozy rasy karpackiej
•    Liczba kóz przypadająca na 1 kozła – 15 sztuk
•    Płatność   580 zł/szt
Opisane powyżej pakiety programu rolno środowiskowo-klimatycznego są propozycjami przedstawionymi  przez MRiRW na kolejny okres realizacji działań  PROW. Ostateczny kształt tego działania zostanie zatwierdzony rozporządzeniem MRiRW w I kwartale  2015 roku.

Barbara Pinczer – doradca rolno środowiskowy TZDR Tarnów