Technologia

Technologia

Polecane odmiany pszenżyta ozimego

Pszenżyto to forma międzygatunkowa zboża. Jest przede wszystkim zbożem pastewnym. Obecnie uprawiane odmiany są bardzo mało przydatne do wypieku chleba. Jednakże trwają prace hodowlane w tym kierunku. Można również wykorzystać ziarno pszenżyta do produkcji bioetanolu.
Ziarno pszenżyta posiada dość wysoką zawartość białka, które charakteryzuje się korzystnym składem aminokwasowym i wysokim współczynnikiem strawności. W związku z tym może mieć zastosowanie w żywieniu wszystkich  grup zwierząt.
Pszenżyto można uprawiać na wszystkich rodzajach gleb, najbardziej przydatne do uprawy tej rośliny są gleby zaliczane do kompleksu glebowego żytniego bardzo dobrego i żytniego dobrego. Dobrym przedplonem do uprawy pszenżyta ozimego  są: rzepak ozimy, strączkowe oraz motylkowe, wczesne ziemniaki a także mieszanki strączkowo – zbożowe. Do najmniej korzystnych zaliczyć należy przedplony zbożowe z wyłączeniem owsa.
Za optymalny termin siewu pszenżyta ozimego przyjmuje się drugą połowę września. Norma wysiewu zależy głownie od kompleksu  glebowego. Według danych COBORU na glebach kompleksu pszennego dobrego należy wysiać 350 ziaren na m2, na kompleksach  pszennym wadliwym i żytnim bardzo dobrym - 400 ziaren na m2, żytnim dobrym 450 ziaren na m2, żytnim słabym 500 ziaren na m2. W Przypadku  gorszych przedplonów i opóźnionych siewów obsadę należy zwiększyć o 10%.
Obecnie według  danych COBORU dużym utrudnieniem w uprawie pszenżyta  jest nie zawsze wystarczająca odporność  odmian na choroby. Wraz ze wzrostem powierzchni uprawy zwiększyło się występowanie chorób. Pszenżyto jest coraz częściej porażane przez: septoriozę plew i liści, rdzę brunatną oraz mącznika prawdziwego. Warto więc wybierać odmiany odporne  na powyższe choroby, duże znaczenie przy wyborze odmiany do siewu ma również:  mrozoodporność, odporność na wyleganie, odporność na porastanie ziarna w kłosie, zawartość białka.
Aby dokonać optymalnego wyboru warto skorzystać z Listy Odmian Zalecanych (LOZ) do uprawy na trenie danego województwa. Aktualnie dla województwa małopolskiego na LOZ znajduje się 6 odmian pszenżyta. Są to następujące odmiany: Algoso, Borowik, Agostino, Fredro, Subito, Tomko. Ich charakterystyka opracowana przez COBORU na podstawie badań na terenie całego kraju przedstawia się następująco:
Algoso – odmiana zarejestrowana w 2007 roku, włączona do LOZ w 2013 roku. Jest to odmiana o wysokich roślinach (118 cm.). Ma średnią mrozoodporność. Odporność na wyleganie i odporność na porastanie ziarna w kłosie - średnią. Zawartość białka mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia. Przy intensywnej uprawie wymaga skracania źdźbła. Kraj pochodzenia Polska.
Borowik - odmiana zarejestrowana w 2011 roku, włączona do LOZ w 2013 roku. Rośliny bardzo  wysokie (128 cm.). Zimnotrwałość prawie średnia, odporność na wyleganie dość duża. Odporność na porastanie ziarna w kłosie średnia, zawartość białka średnia. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna. Kraj pochodzenia Polska.
Agostino - wpisana do krajowego Rejestru w 2011 roku. Rok włączenia do LOZ - 2013. Jest to odmiana  krótkosłoma. Wysokość roślin (99 cm.) o dość dużej odporności na wyleganie. Ma zimnotrwałość prawie średnią. Odporność na porastanie ziarna w kłosie – średnia. Zawartość białka dość duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna. Kraj pochodzenia Holandia.    
Fredro - zarejestrowana w 2010 roku, włączona do LOZ w 2014 roku. Odmiana o tradycyjnej długości źdźbła (115 cm.), o przeciętnej odporności na wyleganie. Zimnotrwałość – przeciętna. Odporność na porastanie ziarna w kłosie dość duża. Ziarno ma dość dużą zawartość białka. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna. Kraj pochodzenia Polska.
Subito - wpisane do Krajowego Rejestru w 2012 roku. Rok wpisania na LOZ - 2014. Odmiana o tradycyjnej długości słomy ( 117 cm.), o dość małej odporności na wyleganie. Ma dość dużą zimnotrwałość. Odporność na porastanie ziarna w kłosie – średnia. Zawartość białka dość mała. Ma dość małą tolerancję na zakwaszenie gleby. Kraj pochodzenia Polska.
Tomko – zostało zarejestrowane w 2012 roku, włączone do LOZ w 2015 roku. Rośliny średniej wysokości (108 cm.), o dużej odporności na wyleganie Ma dość dużą zimnotrwałość, odporność na porastanie ziarna w kłosie średnią. Zawartość białka dość dużą. Tolerancja na zakwaszenie gleby – przeciętna. Kraj pochodzenia Polska.


Odporność odmian pszenżyta ozimego na choroby według COBORU

Otwórz tabelkę (kliknij tutaj)


Ocena odporności odmian podana jest w skali 9-cio stopniowej, im wyższy stopień tym korzystniejsza ocena.

Należy podkreślić, że uprawa odmian pszenżyta ozimego z Listy Odmian Zalecanych dla danego województwa to wybór w pełni sprawdzonej odmiany. A także optymalne wykorzystanie postępu biologicznego poprzez wprowadzanie do produkcji nowych odmian.

Józef Kwinta, dn. 30.06.2015