Menu główne
19 lutego 2018

Za nami wojewódzka konferencja dla hodowców i producentów trzody chlewnej

Marek Kwiatkowski – Dyrektor MODR wita uczestników konferencji

Po kilkuletniej przerwie ponownie spotkaliśmy się z hodowcami i producentami trzody chlewnej na konferencji organizowanej przez Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, która odbyła się 30 stycznia 2018 roku w Karniowicach. Współorganizatorem, jak i głównym sponsorem spotkania była firma Schaumann Sp. z o.o.

W konferencji wzięło udział ponad 100 osób, w tym przedstawiciele instytucji państwowych, tj. Pan Krzysztof Duda - Dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w Krakowie, Pani Teresa Piekara – Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, oddział w Krakowie, Pan Marek Boligłowa – członek zarządu Małopolskiej Izby Rolniczej, W-ce Prezes Zarządu Związku Producentów Trzody Chlewnej w Książu Wielkim, Panie Aurelia Mucha oraz Martyna Małopolska – Instytut Zootechniki. Poza tym gościliśmy także przedstawicieli związków producenckich, Pana Jerzego Oczkowicza – Prezesa Spółdzielni Eco - Tucz w Książu Wielkim oraz Pana Grzegorza Gawła – Prezes Zarządu Związku Producentów Trzody Chlewnej w Pałecznicy. Gospodarz spotkania, Pan Marek Kwiatkowski – Dyrektor MODR przywitał wszystkich uczestników, wskazując na aktualne kwestie, w związku z zagrożeniem wirusem afrykańskiego pomoru świń w kraju oraz opłacalnością produkcji trzody chlewnej.

W związku z niekorzystną sytuacją epidemiologiczną w zakresie ASF za wschodnią granicą kraju niezbędne jest zintensyfikowanie działań szkoleniowych wśród hodowców i producentów świń w celu podniesienia świadomości w tym temacie. Afrykański pomór świń jest to nieuleczalna, wysoce zakaźna, wirusowa choroba świń domowych wszystkich ras oraz dzików. Dlatego też główny temat konferencji stanowiły aktualne zagadnienia dotyczące zasad bioasekuracji w gospodarstwach rolnych.

Wśród wykładowców gościliśmy lek. wet. Zbigniewa Dzionka - Dyrektora Handlowego oraz Głównego Doradcę Schaumann Polska, który przedstawił temat pn. „Zdrowotność jako wyzwanie dla najnowszych rozwiązań w żywieniu trzody chlewnej”. Szczegółowo omówił koncepcje nowoczesnego żywienia trzody chlewnej. Przybliżył następstwa zakazu stosowania antybiotykowych stymulatorów wzrostu w Danii.  Zaobserwowano spadek przyrostów masy ciała, zwłaszcza w odchowie prosiąt oraz zwiększenia udziału antybiotyków leczniczych. Wzrosły też przypadki schorzeń jelit w tym m.in. częstsze występowanie biegunek po odsadzeniu.

Prawidłowe żywienie świń opiera się na trzech aspektach tj. struktura paszy, kwasy paszowe oraz probiotyki. Sypka, grubo ześrutowana pasza podnosi aktywność bakterii kwasu mlekowego w żołądku, tym samym podnosi produkcję kwasów, obniżając pH, zabija enterobakterie pobrane wraz z pokarmem.  Zmniejsza się również rozmnażanie tych bakterii w jelicie cienkim, co korzystnie wpływa na zdrowotność przewodu pokarmowego. W konsekwencji niweluje to wzajemne infekcje i reinfekcje w chlewniach, spowodowane przez pobieranie kału.

Doktor Dzionek zaznaczył także rolę zakwaszaczy w paszy, które działają podobne jak prawidłowo ześrutowana pasza. Kwasy paszowe obniżają wartość pH pokarmu, ale też treści żołądka, poprawiają przemianę materii. Silnie oddziałują na mikroflorę żołądka, szczególnie enterobakterie, pozytywnie wpływając na efektywność działania enzymów. W ten sposób poprawiają zdrowotność jelit, co skuteczne przeciwdziała infekcjom. Ważnym elementem w żywieniu świń jest stosowanie probiotyków. Są to szczepy bakteryjne z rodzaju  Enterococcus, Lactobacillus i Pediococcus. Wszystkie posiadają zdolność wytwarzania kwasów. Wypierają szkodliwe bakterie przez tworzenie filmu ochronnego w nabłonkach jelit.  Pozytywnie wpływają na funkcjonowanie błony śluzowej jelit i systemu immunologicznego.

Dla hodowców trzody chlewnej najbardziej krytycznym momentem podczas produkcji jest odsadzenie prosiąt. Towarzyszy temu wiele czynników stresowych, które wpływają na odchów młodych. Bardzo ważna jest wówczas kontrola przyrostów dziennych. W organiźmie zwierzęcia zachodzi szereg procesów fizjologicznych, mających związek z produkcją m.in. enzymów trzustkowych, pozwalających rozłożyć związki białka na aminokwasy, przy udziale wody. Jednak nierozwinięty w pełni przewód pokarmowy ogranicza trawienie, co negatywnie oddziałuje na mikroflorę jelit i sprzyja rozwojowi patogenów. Powoduje to obniżenie dziennych przyrostów masy ciała prosiąt. Wówczas dodatek enzymów do paszy może obniżyć zachorowania na biegunki nawet o 50% oraz wpłynąć na lepszą wydajność i niższe zużycie paszy. Innym równie istotnym aspektem jest udział mikro- i makroelementów w paszy, których zawartość w żywieniu wpływa na przyswajalność składników pokarmowych. Organizm świni to ponad 30 pierwiastków, będących budulcem ich ciała, układu kostnego, tkanek miękkich i płynnych. Do makroelementów zalicza się wapń, fosfor, potas, sód chlor, magnez i siarkę. Do najważniejszych mikroelementów: żelazo, chrom, cynk, fluor, jod, kobalt, mangan, miedź, molibden, selen i krzem. Zastosowanie związków mineralnych w postaci chelatów wpływa korzystnie na przyrosty dzienne szczególnie prosiąt i warchlaków, również stwierdzono zmniejszenie zużycia paszy w tuczu. Chelaty to grupa związków mineralnych, powstałych przy udziale kwasów organicznych. Żelazo to mikroelement, który u prosiąt występuje w niewielkiej ilości, dlatego trzeba go uzupełnić profilaktycznie w iniekcji lub doustnie w ilości 100-200 mg/sztukę już w pierwszych dniach życia, gdy prosięta nie pobierają jeszcze paszy stałej. Miedź jest stymulatorem wzrostu, występuje w wielu enzymach, wykazuje działanie przeciw robaczycom i niektórym wirusom. Działa jak antyoksydant, lecz w dużych ilościach powoduje zatrucia. Stąd bardzo ważne podanie jej we właściwych ilościach w formie chelatu. Właściwa dawka do 30 ppm w postaci siarczanu. Cynk pełni ważna rolę w przemianach białka, węglowodanów, tłuszczów i kwasów nukleinowych. Niedobory cynku powodują zmiany zabarwienia i rogowacenie skóry. Groźny jest także jego nadmiar powoduje bowiem słabsze pobranie paszy, nieżyty żołądka krwawienia wewnętrzne, anemię i zapalenia stawów, skraca długość kosmków jelitowych u zwierząt. Udział tlenku cynku w dawce dla prosiąt odsadzonych powinien wynosić do 3000 ppm.

W żywieniu świń duże znaczenie mają zatrucia mykotoksynami. Mogą one skutkować poronieniami, a także rodzeniem martwych prosiąt. Mykotoksyny wpływają też niekorzystnie na wielkość miotów, a prosięta pochodzące od loch żywionych paszą skażoną mykotoksynami, są słabsze, mniej żywotne i bardziej narażone na infekcje. Pierwsze objawy zatrucia tą substancją, mogą niekiedy przypominać wystąpienie rui. Charakterystycznym objawem, jest zaczerwieniony i obrzmiały srom. W trakcie wykładu przestawiono kilka produktów firmy Schaumann i wyniki ich pozytywnego wpływu na zdrowotność loch i prosiąt.

Drugi wykład pt. „Bioaskuracja w obiektach inwentarskich” zaprezentował Pan Jarosław Wieczorek, przedstawiciel firmy ECOLAB Polska. Omówił podstawowe zasady higieny i bioasekuracji, jakie powinny być zachowane na fermie. Niezwykle ważna jest prawidłowa obsługa urządzeń niskociśnieniowych przy dezynfekcji, które powinny być łatwe w użyciu oraz wydajne. Odkażać należy odpowiednimi środkami i zgodnie z etykietą.  Najlepiej jeśli są to środki biodegradowalne, które są bezpieczne dla zdrowia ludzi i zwierząt. Ostatecznie jednak to rozsądek oraz profilaktyka powinna decydować o higienie hodowli.

W kolejnej części temat „Występowania ASF w Polsce” przedstawił lek. wet. Grzegorz Kawiecki – Z-ca Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Krakowie. Choroba zwalczana jest wyłącznie metodami administracyjnymi, poprzez wybijanie stad zakażonych i ze strefy zapowietrzonej. Wirus jest wysoce odporny na czynniki środowiskowe, potrafi przetrwać w mrożonym mięsie nawet 1000 dni. Wdrożono podstawowe zakazy i nakazy, przede wszystkim zakaz wywożenia świń oraz materiału biologicznego z gospodarstw zakaz transportu świń po drogach  publicznych lub wewnętrznych, z  wyłączeniem dróg wewnętrznych w  gospodarstwie, zakaz nie dotyczy drogowego lub kolejowego tranzytu  świń bez rozładunku lub postojów. Na dzień 29 stycznia 2018 roku stwierdzono 107 ognisk ASF u świń i 1118 przypadków ASF u dzików.

Poza tym w 2017 roku weszło Rozporządzenie Wojewody Małopolskiego z dnia 16 listopada 2017 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego dzików na obszarze zagrożenia wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń.

Doktor Kawiecki przestrzegał, że źródłem zakażenia mogą być produkty spożywcze przywiezione przez pracowników zza wschodniej granicy. Zwrócił też uwagę, że tylko ścisła współpraca, odpowiedzialność oraz zdecydowanie i odwaga w podejmowaniu decyzji i wykonywaniu swoich obowiązków przez wszystkich zainteresowanych produkcją świń, w tym przede wszystkim hodowców, producentów, lekarzy weterynarii, myśliwych, służby leśnej, a także administracji państwowej funkcjonującej na wszystkich szczeblach, w wielu resortach, daje szansę ochrony krajowego stada świń przed ASF.

Zagadnienia związane z dopłatami bezpośrednimi oraz działaniami w ramach PROW w 2018 roku przedstawili pracownicy Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie, Pani Katarzyna Wójcik oraz Maciej Śmierzowski. Najważniejszą zmianą w tym roku, jeśli chodzi o płatności bezpośrednie to składanie oświadczenia oraz e-wnioski. Zgodnie z uchwalonymi, nowymi przepisami, od 2018 roku wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich oraz innych  płatności powierzchniowych (tj. ONW, PRŚ, PRŚK, RE, ZAL), winny być składane za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji, przy pomocy tzw. aplikacji e-wniosek plus.

W przypadku oświadczenia rolnik może je złożyć zamiast wniosku, jeżeli zawarta we wniosku złożonym w roku w 2017 powierzchnia gruntów ornych wynosiła mniej niż 10 ha i ubiegał się on wyłącznie o jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie, płatność dodatkową lub płatność związaną do powierzchni uprawy chmielu, lub zwierząt gospodarskich tzn. owiec i kóz lub płatność niezwiązaną do tytoniu, lub w ramach PROW 2007-2013 o wypłatę pomocy na zalesianie oraz w ramach PROW 2014-2020 o przyznanie płatności ONW lub przyznanie premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej.

Działanie inwestycyjne w ramach PROW dotyczące modernizacji gospodarstw rolnych rusza od 19 lutego 2018 r. do 20 marca 2018 r. To jest termin naboru wniosków, jeśli chodzi o rok 2018. Natomiast „Premie dla młodych rolników” wstępnie planowane nabory to maj 2018 r.

Podczas konferencji uczestnicy mogli zobaczyć produkty firm branżowych m.in. Agrifirm Polska Sp. zo.o., Centrum paszowe „Wąż” – Tadeusz Wąż, Pilartech czy ECOLAB.

Ewelina Stajnder