Zgadzam się na przechowywanie na urządzeniu, z którego korzystam tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie moich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania przeze mnie ze stron internetowych lub serwisów oraz innych parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Karniowicach oraz zaufanych partnerów.

Administratorzy danych:

Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
z siedzibą w Karniowicach
ul. Osiedlowa 9, 32-082 Karniowice

Zaufani partnerzy:

Cele przetwarzania danych:

  1. marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
  2. świadczenie usług drogą elektroniczną
  3. dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
  4. wykrywanie botów i nadużyć w usługach
  5. pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)

Podstawy prawne przetwarzania danych:

  1. marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
  2. świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
  3. pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych

Odbiorcy danych:
Administrator Danych Osobowych MODR, zaufani partnerzy

Prawa osoby, której dane dotyczą:
Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą

Zmiana polityki prywatności

Uwaga:

Od 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych przechowywanych w plikach cookies. Poniżej znajdziesz pełny zakres informacji na ten temat.

Close GDPR info
Menu główne

Hodowla alpak - nowatorska alternatywa dla gospodarstw wiejskich

Liderem na świecie w hodowli alpak jest Ameryka Południowa. Największa populacja  i centrum hodowli znajduje się w okolicach miasta Puna w Peru, liczy ponad 4 mln sztuk, na drugim miejscu plasuje się Boliwia i Chile. Hodowla alpak w Polsce staje się coraz bardziej popularna w gospodarstwach nie tylko agroturystycznych, ale także w przydomowym chowie jako źródło  dochodu ze sprzedaży wełny i jej wyrobów.

Pierwsze alpaki w Polsce pojawiły się w 2004 roku z Chile. Aklimatyzacja tych ssaków w naszych warunkach pogodowych przeszła bardzo dobrze, co spowodowało wzrost hodowli zwierząt na przestrzeni kolejnych lat. Zainteresowanie i wzrost populacji alpak w Polsce zaowocował utworzeniem w 2012 roku Polskiego Związku  Hodowli Alpak. W 2016 roku oszacowano liczbę ssaków na około 2 tys. sztuk.

Wśród gatunku wyróżnia się dwie rasy alpak. Dominująca w światowej populacji jest rasa huacaya (ponad 85%) i suri, stanowiąca pozostałą część pogłowia. Obie rasy różnią się między sobą strukturą i organizacją runa. Alpaki huacaya cechuje większa odporność na warunki środowiskowe i atmosferyczne, szybciej przystosowują się do klimatu chłodniejszego. Natomiast suri wymagają nieco łagodniejszego klimatu niż huacaya. 

Zarówno samce, jak i samice osiągają średnie rozmiary i mierzą w kłębie 80-90 cm. Różnią się jedynie masą ciała, która dla ogierów wynosi 60-90 kg, a klaczy od 50 do 70 kg u dorosłych osobników. Ssaki te cechuje długowieczność, mogą żyć nawet do 25 lat.

Alpaki są zwierzętami stosunkowo łagodnymi i bardzo przyjaznymi, zwłaszcza wobec osób, które się nimi opiekują. Przy obcych zachowują nieco większy dystans związany z oceną ewentualnego zagrożenia. Kiedy czują się w sytuacji dla nich niebezpiecznej to uciekają, wydają ostrzegawcze dźwięki, a w ostateczności plują.

Alpaki potrafią przystosować się praktycznie do każdego klimatu i warunków środowiskowych. W przydomowym chowie mogą dzielić pomieszczenia gospodarcze zamieszkane przez inne zwierzęta gospodarskie. Jako schronienie wystarczy im stodoła lub nieocieplone pomieszczenie przerobione na budynek inwentarski, ponieważ gęste runo doskonale chroni je przed zimnem. W okresie zimowym warto wypuszczać alpaki na wybieg, gdyż bardzo lubią tarzać się w śniegu, co korzystnie wpływa na ich dobrostan i samopoczucie. Natomiast w okresie letnim trzeba pomyśleć o zamontowaniu wiaty, która będzie chronić zwierzęta przed deszczem, silnym wiatrem i przede wszystkim słońcem, by nie dopuścić do przegrzania ich organizmu. Przegrzanie organizmu spowoduje spadek kondycji zwierzęcia, a w skrajnych przypadkach zagrożenie życia.

Wybiegi powinny być zlokalizowane są przy stajni jako bezpośrednie miejsce wybiegu z budynku inwentarskiego. Na wybiegu, warto zadbać, aby rosły drzewa. Dadzą one cień i pozwolą zwierzętom schować się w upalne dni. Okólnik powinien być wyposażony w paśniki, najlepiej zadaszone, musi być ich tyle, by każde zwierzę miało swobodny dostęp do karmy.

Pomieszczenia powinny być przewiewne i dobrze oświetlone. Utrzymuje się je na podłożu wyścielonym słomą. W odróżnieniu od innych hodowlanych zwierząt, swoje odchody umieszczają w jednym miejscu, nie zanieczyszczając reszty ściółki. W kojcach powinny mieścić się paśniki na siano, rynienki na treściwą paszę, poidła lub wiadra na wodę.

Są to zwierzęta stadne. Stado daje im poczucie bezpieczeństwa co sprawia, że są spokojne i zrelaksowane. Samotne alpaki żyją w ciągłym stresie. Może to doprowadzić do ciężkiej choroby, a nawet śmierci. Dlatego kupując alpaki należy wziąć pod uwagę zakup minimum trzech-czterech sztuk. 

Obsada użytków zielonych w dużej mierze zależy od rodzaju terenu, dostępności do pastwiska, opadów deszczu itp. Optymalna liczba alpak to 10-14 na 1 hektar pastwiska.

Alpaki to zwierzęta asezonalne, wykazują ruję przez cały rok i mogą być kryte w każdym okresie. Ciąża u samic trwa zwykle 340-345 dni (11,5 miesiąca) i na świat przychodzi jedno młode. Bliźniacze ciąże zdarzają się raz na 2 tysiące narodzin. 

Klacze do rozrodu przeznacza się, kiedy osiągną minimum 75% masy ciała dorosłego osobnika albo ukończą 2 rok życia. Przestrzeganie parametrów gwarantuje prawidłowy rozwój ciąży i ogranicza niebezpieczeństwo pojawienia się komplikacji okołoporodowych.

Na świecie rocznie produkuje się około 6500 ton wełny z alpak, z czego 4500 ton pochodzi z Peru. Według badań włókno alpak jest 3 razy trwalsze i 6 razy cieplejsze od owczej wełny, nie deformuje się, dlatego odzież wytworzona z niej służy przez długie lata.

Alpaki to zwierzęta przeznaczone do wszechstronnego użytkowania. Światową sławę uzyskały dzięki cennemu włóknu o bardzo dobrych właściwościach termicznych, ich runo absorbuje wilgoć i pozwala skórze oddychać w gorące dni latem, a zimą zatrzymuje ciepło chroniąc przed wychłodzeniem. Obie rasy dostarczają mięsa o wysokich wartościach odżywczych, skóry wykorzystuje się w przemyśle futrzarskim i rzemiośle. W ostatnim czasie na popularności coraz bardziej zyskuje turystyka i rekreacja z ich udziałem oraz alpakoterapia, wykorzystująca alpaki w leczeniu ludzi z różnymi zaburzeniami. W niektórych  krajach Ameryki Południowej, ssaki te, zastąpiły psy pasterskie w ochronienie stad owiec przed drapieżnikami. Wymienione zalety sprawią, że popyt na alpaki jest ogromny i z każdym rokiem nabiera coraz większego tempa rozwoju.

Alpaki stanowią nowatorską alternatywę dla gospodarstw wiejskich, które mogą uzyskać nową perspektywę ekonomicznego rozwoju, uwzględniając rosnący popyt na atrakcje rekreacyjne, rozrywkowe i kulturalne wśród mieszkańców miast.

Wykorzystanie alpak w agroturystyce może być ciekawą propozycją. Ssaki te, doskonale sprawdzają się w tego typu działalności, dzięki bardzo dobrej aklimatyzacji w polskich warunkach i małych wymaganiach pokarmowych oraz  środowiskowych.

Alpakoterapia – na czym polega i komu jest polecana?

Ze względu na swój łagodny i nieśmiały charakter doskonale sprawują się w alpakoterapii, jednej z dziedzin zooterapii. Alpakoterapia obecnie cieszy się coraz większą popularnością wśród ludzi i terapeutów. Terapia opiera się na obcowaniu w towarzystwie alpak, które są zwierzętami przyjaznymi, łagodnymi i towarzyskimi. Nie wykazują zachowań agresywnych, dodatkowo są bardzo przyjemne w dotyku. Dzięki ich pogodnemu uosobieniu skutecznie poprawiają samopoczucie, a zajęcia stanowią doskonałą formę wsparcia dla wielu specjalistycznych terapii. Leczenie z wykorzystaniem alpak przynosi w przypadku wielu osób pozytywne rezultaty. Polecane jest ludziom borykającym się z zaburzeniami nerwicowymi, lękowymi, a nawet depresją. Ponadto może być wsparciem dla osób dotkniętych chorobą nowotworową. Terapia wspomaga, również rozwój dzieci w wielu sferach. Na najmłodszych działa motywująco, zachęca do ruchu, kształtuje kompetencje komunikacyjne i społeczne. Kontakt z alpakami sprzyja uspokojeniu, rozluźnieniu i wyciszeniu. Poleca się ją szczególnie dzieciom nadpobudliwym, z zespołem Downa, z problemami rozwojowymi, porażeniem mózgowym, czy autyzmem. Alpakoterapia znajduje zastosowanie także w przypadku osób starszych, cierpiących z powodu rozmaitych chorób. Spotkania z alpakami organizowane są na pastwisku, gdyż można nie tylko przyglądać się zwierzętom, ale też głaskać i przytulać się do nich.

Hodowla alpak to doskonałe rozwiązanie dla ludzi, którzy mieszkają na przedmieściach dużych aglomeracji lub wsi,  zastanawiają się czym wypełnić swój czas albo jak wykorzystać przestrzeń. Przyszły hodowca musi spełnić szereg wymogów, jednak kwestią priorytetową jest zapewnienie alpakom odpowiednich warunków bytowych, a także poświęcenie im wystarczająco dużo czasu. Wielkość hodowli zależy od środków finansowych, którymi dysponujemy na zakup zwierząt, powierzchni  posiadanego areału oraz ilości pomieszczeń gospodarskich. 

Wincenty Kmak, dn. 28.12.2020 r.

fot. ABeijeman / Pixabay www.pixabay.com