Zgadzam się na przechowywanie na urządzeniu, z którego korzystam tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie moich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania przeze mnie ze stron internetowych lub serwisów oraz innych parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Karniowicach oraz zaufanych partnerów.

Administratorzy danych:

Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
z siedzibą w Karniowicach
ul. Osiedlowa 9, 32-082 Karniowice

Zaufani partnerzy:

Cele przetwarzania danych:

  1. marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
  2. świadczenie usług drogą elektroniczną
  3. dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
  4. wykrywanie botów i nadużyć w usługach
  5. pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)

Podstawy prawne przetwarzania danych:

  1. marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
  2. świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
  3. pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych

Odbiorcy danych:
Administrator Danych Osobowych MODR, zaufani partnerzy

Prawa osoby, której dane dotyczą:
Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą

Zmiana polityki prywatności

Uwaga:

Od 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych przechowywanych w plikach cookies. Poniżej znajdziesz pełny zakres informacji na ten temat.

Close GDPR info
Menu główne

Ochrona łąk cennych przyrodniczo

W Polsce łąki zajmują ok. 20% (ok.3 mln ha) powierzchni gruntów rolnych, pastwiska ok. 3% (ok. 400 tys. ha). Niektóre typy występujących u nas łąk i pastwisk należą do najbogatszych w gatunki biocenoz Europy.

Trwałe użytki zielone pełnią w środowisku bardzo ważną rolę. Właściwe utrzymanie  i prawidłowe ich użytkowanie są istotnymi czynnikami zachowania różnorodności przyrodniczej. Wypełnianie powyższych wymogów jest  podstawą   utrzymania  użytków rolnych  w dobrej kulturze rolnej. Użytki zielone pełnią w przyrodzie ważne funkcje: klimatyczne, hydrologiczne, ochronne, filtracyjne, fitosanitarne, krajobrazowe i estetyczne oraz biocenotyczne, stanowiąc środowisko życia wielu gatunków roślin i zwierząt, często rzadkich, podlegających ochronie. Niezależnie od poglądów dotyczących wiodącej roli użytków zielonych są one wciąż niezwykle ważnym elementem środowiska.

W zależności od położenia łąk w strefie górskiej, podgórskiej czy nizinnej możemy wyróżnić typy siedlisk reprezentujące m.in. roślinność charakterystyczną dla muraw ciepłolubnych i bliźniczkowych, łąk świeżych (suchych), łąk wilgotnych i torfowisk. Wszystkie charakteryzują się dużą bioróżnorodnością, pomimo iż występują na różnym podłożu (np. żyznej lub ubogiej glebie, o odczynie kwaśnym czy zasadowym).

Liczba gatunków roślin w naturalnym, ekstensywnie użytkowanym zbiorowisku waha się od kilkunastu do kilkudziesięciu. Biologiczna trwałość użytków zielonych wynika m.in. z rodzaju siedliska i bogactwa gatunków. W przypadku ciepłolubnych łąk w Pieninach na powierzchni 1 m2 można znaleźć nawet  60 gatunków roślin. Użytki zielone stanowią centra różnorodności, pełniąc rolę kluczowego ogniwa zwiększającego bioróżnorodność w krajobrazie rolniczym. Wiele gatunków roślin wchodzących w skład runi łąk i pastwisk występuje również w innych siedliskach, np. na wrzosowiskach, przydrożach, w płatach leśnych czy zakrzaczeniach i zadrzewieniach śródpolnych. Ważne jest, by w racjonalny sposób wykorzystywać ich potencjał produkcyjno-środowiskowy (chów zwierząt trawożernych, zachowanie optymalnych  terminów wypasu i zbioru zielonki, rozwój rolnictwa ekologicznego czy wykorzystanie do produkcji biomasy).

Niestety bogactwo przyrodnicze łąk i pastwisk jest zagrożone. W zależności od warunków degradacja może przebiegać w dwóch kierunkach.

Pierwsze z zagrożeń to postępująca intensyfikacja produkcji: zwiększenie dawek nawozów, wczesne koszenie i zwiększenie liczby pokosów, co niekorzystnie wpływa na skład gatunkowy  i promuje trawy eliminując cenne rośliny zielne. W krajach o bardzo intensywnej gospodarce rolnej na łąkach spotyka się tylko kilka gatunków traw, natomiast na naszych barwnie kwitnących ekstensywnych użytkach zielonych jest ich nawet kilkadziesiąt.

Drugi rodzaj zagrożeń, coraz częściej spotykany w Polsce jest związany z zaprzestaniem koszenia lub wypasu, zwłaszcza na działkach rolnych położonych w znacznej odległości od siedziby gospodarstwa.

Zaprzestanie użytkowania łąk i pastwisk powoduje w krótkim czasie uruchomienie procesu sukcesji wtórnej i stopniowe przekształcanie się zbiorowisk trawiastych w zbiorowiska zaroślowe, a następnie leśne. Las na nieużytkowanej polanie wykształca się średnio po kilkudziesięciu latach. Takie zmiany obserwujemy m.in. na bardzo cennych pod względem przyrodniczym i krajobrazowym polanach beskidzkich. Należy pamiętać, że w przyrodzie wszystkie półnaturalne trwałe użytki zielone swój stan i kondycję zawdzięczają człowiekowi i jego racjonalnej, zrównoważonej działalności rolniczej. W przypadku zachwiania tej równowagi giną cenne łąki i pastwiska.

Z pewnością zbyt intensywna gospodarka na trwałych użytkach zielonych jak i całkowite zaprzestanie działalności rolniczej pociąga za sobą nieodwracalne skutki. W przypadku bogatych gatunkowo i rzadko występujących użytków zielonych (np. mokradła, murawy), konieczne jest prowadzenie działań ochronnych opartych na stosowaniu opóźnionych terminów i właściwych technik koszenia oraz zrównoważonym wypasie.

Utrzymaniu bądź przywróceniu właściwego stanu i zapobieganiu pogarszania się cennych siedlisk przyrodniczych służą m.in. działania  rolno- środowiskowo- klimatyczne Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach NATURA 2000 oraz Pakiet 5. Cenne siedliska poza obszarami NATURA 2000. Pakiety są ukierunkowane na ekstensyfikację gospodarowania, stosowanie odpowiedniej  ilości i terminów wykonywanych pokosów lub intensywności wypasu na cennych siedliskach przyrodniczych lub siedliskach zagrożonych gatunków ptaków,  co wpływa pozytywnie na różnorodność biologiczną. Przystąpienie do realizacji tych pakietów jest związane z obowiązkiem posiadania przez rolnika dokumentacji przyrodniczej wykonanej przez eksperta przyrodniczego.

Koszty transakcyjne są zwracane rolnikowi wraz z pierwszą płatnością rolno–środowiskowo-klimatyczną.

Witold Ćwikowski, dn.17.08.2021 r.

fot. pasja1000 Pixabay / www.pixabay.com

 

źródło:

www.itp.edu.pl

www.gospodarz.pl

W artykule wykorzystano informacje uzyskanie od Pani Małgorzaty Braun – eksperta przyrodniczego.