Zgadzam się na przechowywanie na urządzeniu, z którego korzystam tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie moich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania przeze mnie ze stron internetowych lub serwisów oraz innych parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Karniowicach oraz zaufanych partnerów.

Administratorzy danych:

Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
z siedzibą w Karniowicach
ul. Osiedlowa 9, 32-082 Karniowice

Zaufani partnerzy:

Cele przetwarzania danych:

  1. marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
  2. świadczenie usług drogą elektroniczną
  3. dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
  4. wykrywanie botów i nadużyć w usługach
  5. pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)

Podstawy prawne przetwarzania danych:

  1. marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
  2. świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
  3. pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych

Odbiorcy danych:
Administrator Danych Osobowych MODR, zaufani partnerzy

Prawa osoby, której dane dotyczą:
Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą

Zmiana polityki prywatności

Uwaga:

Od 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych przechowywanych w plikach cookies. Poniżej znajdziesz pełny zakres informacji na ten temat.

Close GDPR info
Menu główne
25 sierpnia 2014

Dożynki w Gminie Pleśna

Dożynki są najważniejszym w roku świętem rolników, będącym zwieńczeniem ich całorocznej pracy i zebranych plonów, obchodzone zazwyczaj po zeżniwowaniu zbóż. Jest to święto dziękczynienia Bogu za zebrane plony i opiekę Opatrzności nad pracą rolników. Etnografowie wskazują iż dziękczynienie Bogu za plony ma swoje korzenie w zwyczajach słowiańskich przypadających na równonoc jesienną 22/23 września, kiedy to świętowano zakończenie zbiorów darując plony trzem bóstwom: Perunowi (gromowładca, bóg grzmotów i piorunów), Dażbogowi (bóstwo dostatku, bogactwa, szczęścia, władzy) i Swarożycowi (bóg ognia ofiarnego i domowego, bóstwo losu).  Do archaicznych zalicza się również zwyczaj związany z ostatnią garścią czyli pasem niezżętego zboża, w Małopolsce nazywanym kozą, który po ścięciu przekazywano żniwiarkom aby uplotły wieniec.

Od tego momentu rozpoczynał się obrzęd dożynkowy. Gotowe dzieło – wieniec zazwyczaj w kształcie korony, wypleciony ze zbóż, umajony ziołami, owocami i barwnymi wstążkami niesiono do kościoła do poświęcenia. Poświęcony wieniec,  ze śpiewem, z towarzyszeniem uroczystego korowodu odświętnie ubranych żniwiarzy - najlepsza żniwiarka niosła Gospodarzowi. Pieśni żniwiarzy idących w pochodzie z wieńcem mówiły o zebranych plonach, o ich ciężkiej pracy, wyrażały troskę o przyszłoroczne zbiory i nadzieję na należytą zapłatę za pracę: poczęstunek i zabawę u gospodarzy. Niemniej ważny w ludowych zwyczajach był ostatni zżęty snop zboża, który przechowywano do Bożego Narodzenia i stawiano udekorowany w izbie, a z którego ziarna rozpoczynano przyszłoroczne siewy.

W Gminie Pleśna, pomimo chłodnej i deszczowej pogody, w niedzielę 24 sierpnia br. świętowano zakończenie tegorocznych zbiorów. Gospodarzem Święta było sołectwo Janowice, stąd też w miejscowej Parafii p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego miała miejsce uroczysta msza święta, podczas której dziękowano Bogu i Matce Boskiej za owocne żniwa, zdrowie i opiekę oraz poświęcono wieńce dożynkowe i wypieczony z tegorocznych zbiorów pierwszy chleb. Zapewne dziękczynienie zostało przez Opatrzność przyjęte, ponieważ przestał padać deszcz  i dalsza część Święta przebiegała w znacznie przyjemniejszej aurze.

Poświęcone w kościele wieńce dożynkowe w barwnym korowodzie żniwiarek i żeńców pod opieką Starosty i Starościny odjechały do Pleśnej – siedziby gospodarza i organizatora Dożynek – Wójta Gminy.

Przybyli z korowodem: Starosta i Starościna dożynek darowali gospodarzowi chleb wypieczony z tegorocznego ziarna a na scenie stanęły ostatnie zżęte snopy, janowicki wieniec i rozmaite płody ziemi.

Tuż obok sceny pyszniło się dziesięć pozostałych wieńców z każdej gminnej wsi.
Żeńcy z weselem i śpiewem, przy udziale Starostów wręczyli dary. Wieniec został obtańcowany i obśpiewany: „Plon niesiemy, plon w Gospodarza dom…”. Żniwiarze nie omieszkali przy tym sprawdzić czy też Włodarze doceniają ich trud żniwiarski i z towarzyszeniem rozmaitych radosnych przyśpiewek zadali Gospodarzom odrobinę pracy każąc omłócić cepem zboże i zamiesić ciasto na chleb.

Pieśni i przyśpiewki towarzyszące obrzędowi dożynkowemu mówiły o trudzie żniwiarzy, o trosce o przyszłoroczne plony oraz nadziei na zasłużone za ciężką pracę: poczęstunek i zabawę. Były jednocześnie okazją do obsiewania miejscowych wydarzeń i osób, wesołego „wytykania” nieudolności rządzących i oczekiwań co do ich przyszłych działań.

Tymczasem wieńce dożynkowe oceniała Komisja Konkursowa. Jury oceniało przygotowanie konstrukcji wieńca, jego kształt, użyte materiały i sposób zdobienia. Najważniejszym elementem oceny było zachowanie tradycji we wszystkich ocenianych kryteriach. Wieniec miał bowiem być wykonany na konstrukcji z naturalnych materiałów: drewna, wikliny i sznurka, opleciony zbożem i zdobiony ziołami, kwiatami, owocami i wstążkami. W konkursie wyłoniono dwa najpiękniejsze wieńce: z sołectwa Pleśna (na  fotografii), który reprezentował będzie Gminę na Dożynkach Powiatowych oraz z sołectwa Rzuchowa, z którym mieszkańcy wyjadą na Dożynki Jasnogórskie do Częstochowy.

Każde z sołectw przygotowujących wieniec zostało uhonorowane dyplomem a wszystkie wieńce kolejno zaprezentowano mieszkańcom na scenie.

Zakończony prezentacją wieńców obrzęd dożynkowy rozpoczął jednocześnie zasłużoną zabawę i biesiadowanie… Tradycji stało się zadość!

Oby szczęśliwie i w zdrowiu doczekać przyszłorocznych, dobrych plonów, rolnikom z Gminy Pleśna tradycyjne: Szczęść Boże!

 

autorka: Jolanta Zych

zdjęcia: Sebastian Smoleń - Centrum Kultury i Promocji Gminy Pleśna, Jolanta Zych