MAŁOPOLSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO
z siedzibą w Karniowicach

W dniach 8–11 lipca 2025 r. Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Karniowicach, przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego WPR 2023–2027, realizowanego z programu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+ (KSOW+), zorganizował wyjazd studyjny pn. „Wzmocnienie motywacji rolników ekologicznych do rozwoju gospodarstw oraz wdrażania innowacji w procesach produkcyjnych i przetwórczych na poziomie gospodarstwa”.

Wydarzenie skierowane było głównie do rolników, doradców rolniczych oraz konsumentów żywności, a jego celem było poszerzenie wiedzy praktycznej oraz promocja korzyści płynących z prowadzenia produkcji rolniczej w systemie rolnictwa ekologicznego. Wyjazd miał również na celu zwiększanie świadomości ekologicznej, prezentowanie możliwości wdrażania innowacyjnych rozwiązań w gospodarstwach oraz wspieranie działań prowadzących do wzrostu ich dochodowości. Istotnym aspektem była również wymiana doświadczeń i zacieśnienie współpracy między uczestnikami — rolnikami, doradcami i przedstawicielami przetwórstwa. Wyjazd potwierdził, jak ważna jest współpraca, poszukiwanie nowych kierunków produkcji, promowanie wysokiej jakości żywności oraz zrzeszanie się rolników ekologicznych. Dlatego udaliśmy się w malownicze rejony Warmii i Mazur, gdzie odwiedziliśmy inspirujące gospodarstwa stanowiące pozytywny przykład zrównoważonego gospodarowania w zgodzie z naturą i dbałością o bioróżnorodność.

Dzień 1 – Sesja wykładowa (8 lipca 2025 r.)

Po wyjeździe z siedziby MODR w Karniowicach grupa 25 uczestników udała się do województwa warmińsko-mazurskiego. Po zakwaterowaniu w hotelu odbyła się sesja wykładowa.

Pierwszym prelegentem był dr inż. Jacek Kostuch, główny specjalista ds. rolnictwa ekologicznego i ochrony środowiska w MODR. W wykładzie pt. „Ochrona bioróżnorodności w gospodarstwie ekologicznym” omówił, jak odpowiedzialnie prowadzić działalność rolniczą, dbając jednocześnie o przyrodę i zrównoważony rozwój gospodarstwa.

Następnie Dawid Madej, specjalista ds. rolnictwa ekologicznego i ochrony środowiska, przedstawił prezentację pt. „Wykorzystanie ziół w żywieniu zwierząt gospodarskich na przykładzie bydła mięsnego utrzymywanego w systemie całorocznego wypasu”. Uczestnicy dowiedzieli się, jakie gatunki roślin zielarskich powinny znaleźć się na pastwisku, aby wspierać zdrowotność wypasanych zwierząt.

Sesję wykładową zakończyła Joanna Marciniszyn, specjalistka ds. rolnictwa ekologicznego i ochrony środowiska w MODR, wystąpieniem pt. „Zakładanie ogrodu w oparciu o zasady permakultury”. Omówiła ona krok po kroku proces tworzenia ogrodu permakulturowego z uwzględnieniem zasad bioróżnorodności.

Dzień 2 – Gospodarstwo ekologiczne LAUKS Rumian w Rybnie (9 lipca 2025 r.)

Drugiego dnia uczestnicy odwiedzili gospodarstwo ekologiczne LAUKS Rumian, prowadzone przez Agnieszkę Prochal i Piotra Rydla. Pan Piotr z pasją oprowadził grupę po swoim gospodarstwie, dzieląc się wiedzą i doświadczeniem związanym z hodowlą zwierząt i wdrażaniem innowacji.

W gospodarstwie utrzymywane są: polskie bydło czerwone w systemie całorocznego wypasu, koniki polskie oraz trzy rasy rodzimych owiec: pomorska, olkuska i świniarka. Jednym z zastosowanych rozwiązań jest system żywienia zimowego typu „bale grazing”, polegający na udostępnianiu zwierzętom całych bel paszy bezpośrednio na kwaterach pastwiskowych. Pozostałości paszy oraz odchody wzbogacają glebę w mikroorganizmy i chronią ją przed degradacją.

Gospodarstwo o powierzchni około 400 ha obejmuje zróżnicowane siedliska, bogate w bioróżnorodną florę i faunę. Występują tu m.in. storczyki – kukułki plamiste (Dactylorhiza maculata), a dzięki utworzonym zbiornikom wodnym funkcjonuje skuteczny system mikroretencji, przyciągający wiele rzadkich gatunków zwierząt. Gospodarstwo stanowi wzorcowy przykład ekologicznego rolnictwa w harmonii z naturą.

Dzień 3 – Gospodarstwa EKO Złotna i Kozia Farma (10 lipca 2025 r.)

Kolejnego dnia uczestnicy odwiedzili dwa gospodarstwa w miejscowości Złotna, które poza produkcją rolniczą prowadzą także przetwórstwo.

Pierwszym z nich było gospodarstwo EKO Złotna, prowadzone przez Elżbietę i Bohdana Stankiewiczów. Jak mówią gospodarze: „powstało po to, by konsument mógł uczestniczyć w całym procesie – od ziarenka po bochenek chleba”. W gospodarstwie funkcjonuje młyn żarnowy, w którym mielone są pradawne gatunki zbóż, takie jak pszenica okrągłoziarnowa Trispa, orkisz i żyto. Entuzjazm gospodarzy i zaangażowanie w misję dostarczania wysokiej jakości produktów ekologicznych były mocno odczuwalne.

Drugim odwiedzonym miejscem była Kozia Farma – certyfikowane, 62-hektarowe gospodarstwo ekologiczne prowadzone przez Katarzynę i Grzegorza Łaskich. Specjalizują się oni w produkcji ekologicznych serów kozich, wytwarzanych w ramach działalności MOL (marginalnej, lokalnej i ograniczonej). Stado około 100 kóz wypasane jest na 18 hektarach łąk, a produkcja odbywa się z zachowaniem wysokich standardów higieny i opieki weterynaryjnej. W ofercie znajdują się m.in. sery podpuszczkowe, twarożki, sery pleśniowe, solankowe, wędzone oraz kefiry i jogurty, które można zakupić w sklepie przy gospodarstwie. Uczestnicy mieli okazję nie tylko zwiedzić gospodarstwo, ale również skosztować wyrobów podczas degustacji oraz pobyć z kozami na wybiegu.

Dzień 4 – Podsumowanie i powrót (11 lipca 2025 r.)

Ostatniego dnia, po śniadaniu, odbyła się sesja podsumowująca, podczas której głos zabrała Joanna Grudnik, kierownik Działu Rolnictwa Ekologicznego i Ochrony Środowiska. Podsumowała wyjazd, dzieląc się refleksjami oraz wskazując na korzyści, jakie niesie ze sobą praktyczne doświadczenie ekologicznego rolnictwa.

Wyjazd studyjny na Warmię i Mazury ukazał bogactwo przyrody, różnorodność biologiczną oraz czystość środowiska naturalnego. Prezentacja dobrych praktyk w produkcji i przetwórstwie rolnictwa ekologicznego pozwoliła uczestnikom lepiej zrozumieć zasady tego systemu oraz wymienić się doświadczeniami. Wzrastająca popularność żywności ekologicznej, wzrost świadomości społecznej i potrzeba działania w zgodzie z naturą to kierunki, które znajdują odzwierciedlenie w odwiedzonych gospodarstwach. Ekologiczne metody gospodarowania sprzyjają utrzymaniu i zwiększaniu bioróżnorodności, a gospodarstwa te stanowią spójny organizm oparty na zrównoważonym rozwoju.