Rolnik, który planuje rozpocząć prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej staje przed dylematem, gdzie należy odprowadzać składki na ubezpieczenie?
Prowadzenie gospodarstwa rolnego nie wyklucza możliwości prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2017 poz. 2336) rolnik, który rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, może w dalszym ciągu podlegać ubezpieczeniu w KRUS z mocy tej ustawy, lecz musi spełnić kilka warunków. Według ustawy również domownik ma możliwość prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej pozostając ubezpieczonym w KRUS.
Jednym z warunków pozostania ubezpieczonym w KRUS jest podleganie ubezpieczeniu rolniczemu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwalnie przez co najmniej 3 lata. Warunkiem pozostania w KRUS jest również kontynuowanie prowadzenia działalności rolniczej lub stałej pracy w gospodarstwie rolnym o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego lub prowadzenie działu specjalnego produkcji rolniczej.
Ponadto rolnik pozostający w KRUS nie może:
być pracownikiem,
pozostawać w stosunku służbowym,
mieć ustalonego prawa do emerytury, renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Obowiązkiem rolnika pozostającym w KRUS jest, w terminie 14 dni od rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, złożenie oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia. Oświadczenie o kontynuowaniu ubezpieczenia można również złożyć przy zakładaniu działalności pozarolniczej, na wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej (CEIDG-1). Nie złożenie oświadczenia oznacza dla rolnika ustanie ubezpieczenia w KRUS.
W terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej rolnik jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o kwocie należnego podatku od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za poprzedni rok podatkowy. Oświadczenie takie rolnik musi również składać co roku, w terminie do 31 maja. Rolnik lub domownik może pozostać ubezpieczony w KRUS jeżeli kwota jego podatku dochodowego za ubiegły rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekroczy kwoty granicznej podatku dochodowego.
Jeżeli kwota podatku przekroczy ustaloną na dany rok roczną kwotę graniczną, ubezpieczenie rolnika lub domownika w KRUS ustaje, musi się on ubezpieczyć w ZUS lub zaprzestać prowadzenia działalności pozarolniczej. Kwota graniczna podlega corocznej waloryzacji. W 2019 roku kwota ta wynosi 3454 zł.
Rolnik lub domownik prowadzących działalność pozarolniczą opłaca wyższe składka na ubezpieczenie społeczne. Składka podstawowa na ubezpieczenie emerytalno-rentowe jest podwojona. Bez zmian pozostają składki na ubezpieczenie chorobowe, wypadkowe i macierzyńskie.
Agnieszka Tomczyk, dn. 28.08.2019 r.
Źródła:
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.