W związku ze zbliżającym się końcem okresu programowania rozpoczęły się pracę nad nowymi rodzajami wsparcia w tym w zakresie działań inwestycyjnych. Plan Strategiczny na lata 2023-2027 przewiduje kilka rodzajów interwencji w obszarze inwestycyjnym i są to między innymi:
1) „Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (dotacje)”
W ramach interwencji możliwa będzie realizacja operacji:
a) dotyczących produkcji zwierzęcej polegających na:
- budowie lub modernizacji budynków z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, w tym również ograniczających szkodliwy wpływ rolnictwa na środowisko, energooszczędnych, niskoemisyjnych (wraz z wyposażeniem tych obiektów),
- stosowaniu rozwiązań Rolnictwa 4.0 (z wykorzystaniem nowoczesnych technologii informatycznych) w budynkach lub budowlach służących do produkcji zwierzęcej,
- zapewnieniu wybiegów oraz pastwisk dla zwierząt z wykorzystaniem innowacyjnych rozwiązań,
b) w gospodarstwach prowadzących produkcję ekologiczną, w tym inwestycji obejmujących zakres wskazany w punkcie a (wymagane jest aby co najmniej 80% powierzchni lub produkcji było objęte tym system w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy).
O pomoc będzie mógł ubiegać się rolnik, który prowadzi działalność rolniczą na terytorium RP oraz uzyskuje roczny przychód ze sprzedaży w wysokości co najmniej 120 tys. zł. Wielkość ekonomiczna gospodarstwa uprawnionego do otrzymania pomocy wynosić będzie co najmniej 25 tys. euro i nie więcej niż 250 tys. euro.
Planowana pomoc ma formę refundacji (zwrotu) części kosztów kwalifikowalnych operacji w wysokości:
- 65% kosztów operacji kwalifikujących się do wsparcia w przypadku młodych rolników lub rolników realizujących operację w gospodarstwie ekologicznym,
- 45% tych kosztów w przypadku pozostałych operacji.
2) „Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (instrumenty finansowe)”
Wsparcie w tym przypadku nie będzie miało formy refundacji kosztów, ale gwarancji kredytowej wraz z dotacjami na spłatę odsetek. Beneficjentami będą:
- Gospodarstwa rolne, których wielkość ekonomiczna wynosi 25 tys. euro i więcej. Przysługiwać im będzie gwarancja do 80% kwoty kapitału kredytu pozostającego do spłaty oraz 50% dotacja na spłatę odsetek, w przypadku gdy inwestycja przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu.
- Gospodarstwa rolne, którego wielkość ekonomiczna wynosi poniżej 25 tys. euro. Przysługiwać będzie gwarancja do 80% kwoty kapitału kredytu pozostającego do spłaty oraz 50% dotacja na spłatę odsetek, a w przypadku gdy inwestycja przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu 100% dotacja na spłatę odsetek.
- Młodzi rolnicy. Przysługiwać im będzie gwarancja do 80% kwoty kapitału kredytu pozostającego do spłaty oraz 100% dotacji na spłatę odsetek.
3) „Rozwój małych gospodarstw”
W ramach interwencji wspierany będzie rozwój małych gospodarstw. Do tej grupy zaliczone będą gospodarstwa o wielkości ekonomicznej poniżej 25 tys. euro. Planowana wysokość ryczałtu (maksymalnie 85% kosztów operacji) wyniesie:
- 150 tys. zł w przypadku gospodarstw rozpoczynających działalność w zakresie wprowadzania produktów na rynek w ramach tzw. krótkiego łańcucha dostaw (RHD, sprzedaż bezpośrednia, dostawy bezpośrednie),
- 100 tys. zł w przypadku pozostałych gospodarstw.
Beneficjent zobowiązany będzie do:
- przedłożenia biznesplanu i realizacji jego założeń,
- osiągnięcia co najmniej 30% wzrostu wartości sprzedaży produktów z gospodarstwa/produkcji rolnej (w stosunku do wartości bazowej) i jego utrzymania co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy,
- utrzymania nabytych w ramach operacji środków trwałych co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy,
- prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy (w przypadku uzyskania pomocy na ten zakres działalności),
- prowadzenia w gospodarstwie co najmniej ewidencji przychodów i rozchodów do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy.
4) „Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej”
Interwencja wspiera inwestycje materialne lub niematerialne wykorzystywane w działalności rolniczej w szczególności dotyczące budowy lub zakupu:
- urządzeń do produkcji energii z wody albo biogazu rolniczego (elektryczną lub ciepło lub paliwo gazowe) do 50 kW,
- systemów poprawiających efektywność energetyczną budynków gospodarskich służących produkcji rolnej.
Wsparcie polegać będzie na refundacji części kosztów kwalifikowalnych.
5) „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu”
W ramach interwencji wspierane będą inwestycje związane z:
- przechowywaniem nawozów naturalnych,
- pozyskiwaniem i zagospodarowaniem wody deszczowej,
- stosowaniem nawozów lub środków ochrony roślin,
- uprawą gleby,
- instalacjami do powtórnego obiegu wody,
- infrastrukturą techniczną pod kątem adaptacji do niekorzystnych warunków pogodowych,
- gospodarowaniem trwałymi użytkami zielonymi.
Pomoc będzie mieć formę:
- refundacji (zwrotu) części kosztów kwalifikowalnych operacji (np. maszyn, urządzeń),
- standardowych stawek jednostkowych (np. w przypadku budowli do przechowywania nawozów naturalnych).
W okresie programowania maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi i na jedno gospodarstwo rolne, w tym na realizację projektów zbiorowych, nie będzie mogła przekroczyć 200 tys. zł.
Intensywność pomocy:
- do 80% kosztów kwalifikowalnych operacji lub do 80% ustalonych stawek (grupa rolników),
- do 65% kosztów kwalifikowalnych operacji lub do 65% ustalonych stawek (rolnik).
Dodatkowo Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w ramach innych interwencji wspiera również inwestycje w zakresie rozwoju przetwórstwa produktów żywnościowych i skracania łańcuchów dostaw.
Szczegółowe warunki poszczególnych działań znajdą się w krajowych przepisach wykonawczych.
Wojciech Ślósarz, dn. 8.10.2021 r.
Na podstawie drugiej wersji Planu Strategicznego: